Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Antarktyka pod skrzydłami Orlenu. PAN i polski przemysł na rzecz klimatu
Rejon Wyspy Króla Jerzego w Archipelagu Szetlandów Południowych już wkrótce może zyskać status Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki. Projekt „Antarktyka pod skrzydłami Orlenu” realizowany jest przez polski koncern multienergetyczny oraz Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. To ambitne przedsięwzięcie otwiera nowy rozdział w historii polskiej edukacji i nauki na kontynencie południowym.
W artykule
Ekspansja nauki, nie człowieka. Antarktyka jako laboratorium przyszłości
Antarktyka to nie tylko lodowa pustynia. To strategiczne laboratorium klimatyczne, w którym każda decyzja badawcza ma globalne konsekwencje. Mowa o obszarze Antarktydy oraz otaczających ją wód Oceanu Południowego, objętym postanowieniami międzynarodowego Traktatu Antarktycznego. Dokument ten stanowi, że kontynent przeznaczony jest wyłącznie do celów naukowych i pokojowych, zakazując zarówno eksploatacji surowców, jak i prowadzenia działań militarnych.
Prowadzone na tym obszarze badania mają ogromne znaczenie dla zrozumienia globalnych procesów klimatycznych i funkcjonowania całej planety. Polska, jako jeden z 29 państw zarządzających tym terytorium, odgrywa aktywną rolę w rozwoju polityki badawczej i środowiskowej Antarktyki.
Projekt „Antarktyka pod skrzydłami Orlenu”, ogłoszony wspólnie przez polski koncern multienergetyczny, Fundację Orlen i Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, ma doprowadzić do wyznaczenia nowego Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki (ASPA) – statusu przyznawanego tylko najbardziej wrażliwym i unikalnym przyrodniczo lokalizacjom.
Orlen i PAN z inwestycjami w sprzęt i bezpieczeństwo
Symboliczny, lecz bardzo konkretny początek stanowi zakup specjalistycznego sprzętu: nowoczesnej łodzi Sea Rescue and Assistance, skuterów śnieżnych i dronów. Wszystko to trafi do zespołu naukowego pracującego w rejonie Zatoki Destrukcji na Wyspie Króla Jerzego.
Jak podkreśla prof. Jarosław Poznański, dyrektor Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, wyposażenie to nie tylko poprawi komfort i bezpieczeństwo pracy, lecz także umożliwi pozyskiwanie danych na temat tempa topnienia lodowców, dynamiki populacji gatunków antarktycznych oraz lokalnych zmian klimatu. Obszar objęty badaniami znajduje się w bezpośrednim zasięgu Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego – placówki zarządzanej przez IBB PAN od 2012 roku.
Znaczenie nowego rezerwatu w Antarktyce
Obecnie pod ścisłą ochroną znajduje się zaledwie 0,02% powierzchni Antarktyki. Tymczasem liczba wypraw badawczych rośnie, podobnie jak obecność człowieka – turystyczna, naukowa i logistyczna. Polska, wytyczając nowy obszar chroniony, dołączy do elitarnego grona państw realnie kształtujących politykę ochrony środowiska w jednym z najbardziej ekstremalnych rejonów świata.
To nie tylko prestiż. To wpływ – na przyszłość decyzji dotyczących środowiska Antarktyki, ale też zwiększenie pozycji Polski w ramach systemu Traktatu Antarktycznego.
Polska nauka w sercu Antarktyki. PAN rozwija badania polarne i szkoli nowe pokolenie badaczy
W ramach projektu przeprowadzona zostanie również inwentaryzacja Ostoi Ptaków i Bioróżnorodności (IBAs). To kluczowy komponent badań, ponieważ ptaki stanowią czuły wskaźnik zmian klimatycznych. Badania prowadzone z użyciem bezzałogowych systemów powietrznych pozwolą na obserwacje z trudno dostępnych miejsc, niedostępnych dotąd dla klasycznego monitoringu.
Systemu bezzałogowe umożliwią dotarcie do miejsc, które do tej pory pozostawały poza zasięgiem. To szansa na odkrycia, które mogą zadecydować o ochronie tych terenów w ich pierwotnej formie.
dr hab. Robert Bialik, prof. PAN, kierownik projektu
Edukacja i nauka. Antarktyka zagości w polskich szkołach
Ta edukacyjna inicjatywa towarzysząca projektowi „Antarktyka pod skrzydłami Orlenu”, to nie tylko działania badawcze na końcu świata, ale również szeroko zakrojona inicjatywa edukacyjna realizowana w Polsce. W ramach przedsięwzięcia zaplanowano produkcję filmu dokumentalnego, który przybliży kulisy polskich badań w Antarktyce, a także cykl wydarzeń naukowych i interaktywnych warsztatów adresowanych do młodzieży.
Kluczowe będzie wprowadzenie tematów związanych z Antarktyką do przestrzeni szkolnej – jako realnego obszaru badań, obserwacji klimatu i ochrony środowiska, nie zaś egzotycznej ciekawostki geograficznej. Działania te mają na celu budowanie świadomości ekologicznej wśród uczniów oraz promowanie nauki jako narzędzia zrozumienia procesów zachodzących na naszej planecie.
W ten sposób Antarktyka stanie się częścią szerszej opowieści o odpowiedzialności, badaniach naukowych i globalnym bezpieczeństwie środowiskowym. Orlen i PAN chcą poprzez ten komponent projektu wzmocnić zainteresowanie naukami przyrodniczymi, a także pokazać młodym odbiorcom, że polscy badacze mają realny wpływ na przyszłość jednego z najważniejszych ekosystemów świata.
Dlaczego to ważne dla branży morskiej i energetycznej?
Orlen, jako zintegrowany koncern multienergetyczny działający w Europie Środkowej, pokazuje, że transformacja energetyczna nie kończy się na redukcji emisji i inwestycjach w nowe technologie. To również kwestia odpowiedzialności wobec globalnych ekosystemów i zrozumienia ich roli w stabilności klimatycznej planety. Zaangażowanie spółki w projekt antarktyczny to nie tylko gest symboliczny, lecz świadome włączenie się w działania na rzecz ochrony najczulszych obszarów środowiskowych świata.
Współpraca z Instytutem Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk pokazuje, że nauka i przemysł mogą działać wspólnie, zamiast funkcjonować w odrębnych światach. Taki model współpracy staje się dziś kluczowy: przyszłość badań klimatycznych wymaga nie tylko wiedzy i zaplecza akademickiego, lecz także infrastruktury, logistyki i zdolności operacyjnych, które może zapewnić sektor gospodarczy.
Z Warszawy na biegun południowy. PAN i Orlen kształtuje kierunki nauki klimatycznej
Instytut Biochemii i Biofizyki PAN od lat odgrywa kluczową rolę w rozwijaniu krajowego potencjału badawczego w rejonach polarnych. To właśnie z tego ośrodka wywodzą się zespoły, które od dekad prowadzą systematyczne obserwacje zmian klimatycznych, topnienia lodowców czy bioróżnorodności Antarktyki. Jednostka kształci także nowe pokolenie badaczy – nie tylko w dziedzinie biofizyki i biochemii, lecz również nauk o klimacie i środowisku.
Warto podkreślić, że Instytut jest aktywnym członkiem Polskiego Konsorcjum Polarnego – platformy współpracy zrzeszającej najważniejsze instytucje naukowe prowadzące badania w Arktyce i Antarktyce. Dzięki temu IBB PAN nie tylko prowadzi własne projekty terenowe, lecz również współtworzy kierunki rozwoju polskiej nauki polarnej na poziomie międzynarodowym.
Partnerstwo z polskim koncernem oznacza dla Instytutu nie tylko dostęp do nowoczesnej infrastruktury, ale również realną szansę na zwiększenie znaczenia naszego kraju w systemie ochrony Antarktyki. To współpraca, która może przełożyć się na konkretne decyzje dotyczące przyszłości kontynentu – nie tylko z perspektywy nauki, lecz także globalnej polityki klimatycznej.
Źródło: Orlen/MD
Powiązane wpisy
Navantia w walce o program korwet dla Chorwacji
Hiszpańska grupa stoczniowa Navantia przedstawiła swoją ofertę dla chorwackiej marynarki wojennej w programie budowy wielozadaniowych korwet. Propozycja obejmuje okręt Avante 2200/ALFA 3000 oraz szeroki pakiet współpracy przemysłowej z udziałem chorwackich przedsiębiorstw.
W artykule
Spotkanie z przedstawicielami krajowego przemysłu odbyło się 5 marca w Zagrzebiu i miało na celu zaprezentowanie możliwości udziału lokalnych firm w realizacji tego programu.
Współpraca przemysłowa jako jeden z elementów oferty
Zdaniem przedstawicieli Navantii kluczowym elementem propozycji jest szeroki udział chorwackiego przemysłu okrętowego w realizacji programu. Dotyczy to zarówno stoczni, jak również przedsiębiorstw kooperujących w łańcuchu dostaw.
Przedstawiciele hiszpańskiego koncernu podkreślają, że celem jest nie tylko sprzedaż okrętów, lecz także stworzenie długoterminowej współpracy technologicznej i przemysłowej.
To wydarzenie stwarza możliwość szerokiego włączenia chorwackiego przemysłu do naszej oferty wielozadaniowej korwety – okrętu o sprawdzonym projekcie. Chcemy dzielić się technologią oraz stworzyć realne możliwości udziału lokalnych przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw, zapewniając chorwackiej marynarce wojennej pełną gotowość operacyjną od momentu wejścia jednostek do służby.
Alfonso Valea, dyrektor handlowy Navantii na Europę
Według hiszpańskiego koncernu stoczniowego przedstawiona propozycja ma ograniczać ryzyko harmonogramowe oraz finansowe programu, co – zdaniem Navantii – czyni ją jedną z najbardziej konkurencyjnych ofert dla chorwackiej floty.
Korweta Avante 2200/ALFA 3000 – propozycja dla chorwackiej floty
Navantia oferuje marynarce wojennej Chorwacji wielozadaniową korwetę Avante 2200/ALFA 3000. Jednostka należy do rodziny okrętów opracowanych przez hiszpańskiego producenta i wywodzi się ze sprawdzonego projektu Avante 2200, którego jednostki służą już w Marynarce Wojennej Arabii Saudyjskiej. Według przedstawicieli koncernu konstrukcja spełnia wymagania operacyjne chorwackiej floty oraz została zaprojektowana zgodnie ze standardami NATO.
Producent podkreśla również możliwość skrócenia czasu realizacji programu dzięki wykorzystaniu istniejącej platformy. Takie rozwiązanie ma ułatwić utrzymanie okrętów w gotowości bojowej oraz ich obsługę przez cały okres eksploatacji.
Dzień Przemysłu Navantii w Zagrzebiu
Elementem promocji oferty było wydarzenie Industry Day zorganizowane w siedzibie Chorwackiej Izby Gospodarczej w Zagrzebiu. W spotkaniu uczestniczyło ponad 50 przedstawicieli chorwackich przedsiębiorstw, w tym najważniejszych krajowych stoczni.
Celem wydarzenia było przedstawienie strategii Navantii zakładającej szerokie włączenie lokalnego przemysłu w realizację programu. Hiszpański koncern deklaruje rozwijanie współpracy technologicznej oraz budowę łańcucha dostaw z udziałem chorwackich firm.
Podczas spotkania przedstawiono również plan udziału krajowego przemysłu w budowie przyszłych korwet oraz w ich późniejszym utrzymaniu.
Listy intencyjne z chorwackimi partnerami
W trakcie wydarzenia Navantia podpisała dwa listy intencyjne dotyczące przyszłej współpracy przemysłowej.
Pierwszy z nich zawarto ze stocznią ULJANIK Brodogradnja, która mogłaby uczestniczyć w budowie okrętów. Drugi podpisano z firmą NORTES BLUE, działającą w obszarze inżynierii oraz usług dla sektora obronnego.
Plan zakłada dostarczenie dwóch korwet dla chorwackiej marynarki wojennej wraz z pakietem zintegrowanego wsparcia logistycznego. Obejmuje on między innymi dostawy części zamiennych, szkolenie załóg oraz personelu technicznego, symulatory szkoleniowe oraz wsparcie ze strony hiszpańskiej Armada Española.
