Insurance of seafarers and the TEU, i.e. the Union eats its own tail c.d.

The decision of the Court of Justice of the European Union (TEU) on the social security obligation for EU seafarers employed on ships under the favourable flag causes serious legal and financial complications, especially for Polish seafarers. Hominum causa omne ius constitutum sit (any law is established because of people), says the old Latin sentence.

EU law: Unsolved dilemmas around social security for seafarers

What law does the European Union establish? Let's see. In May, the Court of Justice ruled (in a previous note) that seafarers employed on ships under comfortable flags are subject to social security obligations. That's what he said because they weren't subject to.. Of course, we are talking about seafarers from EU countries and those employed by Union shipowners. Because seafarers and employers outside the EU, EU law does not apply and does not apply.

However, including social security obligations, EU seafarers (in our case Polish seafarers) employed by EU shipowners on ships flying the flag outside the EU, face an unexpected obstacle. This obstacle is shown by the guidelines of the same Union. On whose behalf, the Court of Justice has given that judgment. The 2004 Community Guidelines provide and recommend, for seafarers working on Union-flagged ships, the application of a minimum premium. The problem, however, is that if we include them, i.e. Polish sailors on ships under a comfortable flag, with a minimum premium, we are in conflict with the Guidelines. Because the minimum premium is only allowed under the EU flag. On the other hand, if we include their maximum contribution, which is generally applicable, we are in conflict with national law at the minimum premium for seafarers under the Polish (EU) flag. Because of the unequal treatment.

As a result, the judgment of the TEU practically prevents the use of State aid which the Community Guidelines recommend. I'll try to show it on the example below.

Suppose there is a hypothetical Polish (EU) shipowner who has two ships. One of its ships, operates under the Polish flag (EU), and the other under the convenient flag, i.e. outside the EU. And second assumption. We carry out the judgment of the TEU (i.e. we include the social security obligation of seafarers on ships under the convenient flag) and introduce Community Guidelines in Poland. Guidelines in the form of minimum premiums for seafarers under the Polish flag (i.e. EU) which are not yet introduced here.

Legal paradox: how EU regulations undermine their own objectives

Now let's see what happens. Of course, in keeping with the Guidelines, we introduce minimum contributions only for seafarers working on a ship under the Polish (EU) flag. The sailors pay minimum premiums and everything is OK. However, the judgment of the TEU has already been mentioned, which has ruled that seafarers employed by the EU (i.e. also our sample) shipowner and working on a ship under a comfortable flag are also subject to social security obligations. Like I said before,, it is a shipowner who is established in Poland and with the enforcement of contributions has no problem. The Polish employer must report his employees to the ZUS (the owner is honest and reports). And the Social Insurance Institution enforces contributions. But at what height? Minimal? This is a ship flying the flag outside the EU. The guidelines don't allow it. It would be illegal public aid.

Więc ZUS egzekwuje składki, w wysokości ogólnie obowiązującej w Polsce. Ale takie rozwiązanie prowadzi do wspomnianego już na początku, nierównego traktowania polskich obywateli, którzy wykonują taką samą pracę, w tym samym zawodzie i u tego samego pracodawcy. Nie pozwala na to Konstytucja (Artykuł 32.1.: „Wszyscy wobec prawa są równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.”) a także Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (Art.2a.1. Ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych …). Owszem, w ramach ubezpieczeń społecznych występuje u nas nierówne traktowanie (KRUS, duchowni, samozatrudnieni). Ale jest to uzasadnione społecznymi uwarunkowaniami i dotyczy różnych grup zawodowych i społecznych. Natomiast w przypadku marynarzy, nierówne traktowanie odnosiłoby się do obywateli (pracowników), tego samego zawodu i zatrudnionych u tego samego pracodawcy.

No dobrze, zapomnijmy o nierównym traktowaniu. ZUS egzekwuje składki od marynarzy i armatora. Inne dla marynarzy na statku pod polską banderą (minimalne), a inne na statku pod banderą wygodną (maksymalne). I jaki będzie tego skutek? Łatwy do przewidzenia! Nasz (przykładowy) armator, po prostu pozbędzie się polskich marynarzy ze swojego statku pod wygodną banderą. I zatrudni tam marynarzy z krajów poza unijnych (ich regulacje unijne, w tym obowiązek ubezpieczeń społecznych, nie dotyczy). Ale tutaj wchodzimy w konflikt z Wytycznymi, które mają na celu, oprócz promocji unijnych bander, również promocję zatrudnienia unijnych marynarzy (Rozdz. Rozdział 2.2. Podstawowe cele skorygowanych Wytycznych w sprawie pomocy publicznej: – utrzymanie i udoskonalenie morskiego know-how oraz ochronę i promowanie zatrudnienia europejskich marynarzy…).

Jaki z tego wniosek? Ano taki, że w naszej sytuacji, zastosowanie Wytycznych, tylko pod banderą polską (czyli unijną), prowadzi do SKUTKÓW NIEZGODNYCH z celami jakie Wytyczne, oprócz promocji unijnej bandery również zakładają, czyli promocją zatrudnienia w Unii. Zamiast promocji zatrudnienia obywateli unijnych, osiągamy coś zupełnie przeciwnego. Eliminowanie marynarzy, polskich obywateli z unijnego rynku pracy. Z kolei biorąc pod uwagę prawo krajowe, które nie pozwala na nierówne traktowanie (Konstytucja, Ustawa), realizacja wyroku TSUE uniemożliwia zastosowanie Wytycznych Wspólnoty. Bo tylko przy maksymalnych składkach, zarówno pod polską jak i wygodną banderą, marynarze będą traktowani równo.

Hominum causa omne ius constitutum sit, tak mówi stara łacińska maksyma, którą przytoczyłem na początku. Czy sędziowie Trybunału Sprawiedliwości, ustanawiając prawo w takiej formie, że wyklucza ono stosowanie innego unijnego prawa – co w efekcie działa na szkodę ludzi – pomyśleli o tym? Że wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi?

Tadeusz Hatalski, kpt. ż. w.