Chińskie fregaty typu 054B dojrzewają do seryjnej budowy

Chiny wyraźnie przyspieszają budowę fregat typu 054B, czego dowodem są nowe zdjęcia z 11 sierpnia, na których widać kolejne jednostki powstające równolegle w dwóch stoczniach. Co więcej, następna seria może otrzymać większą liczbę komór wyrzutni pionowych (VLS).

Na nowe zdjęcia zwrócił uwagę brazylijski portal Poder Naval. Fotografie ze stoczni Huangpu Wenchong w Kantonie oraz wcześniejsze zdjęcia satelitarne Hudong-Zhonghua w Szanghaju pokazują postęp budowy kolejnych fregat typu 054B. Uwagę zwracają również możliwe zmiany w konfiguracji ich uzbrojenia i wyposażenia elektronicznego.

Pierwsza para otworzyła drogę do większej serii

Prototypowa Luohe została zwodowana w Szanghaju w sierpniu 2023 roku. Nieco ponad dwa miesiące później w stoczni Huangpu Wenchong w Kantonie zwodowano drugi okręt, późniejszą Qinzhou. Po wodowaniu pierwszej pary przez dłuższy czas nie było potwierdzonych informacji o kolejnych jednostkach, podczas gdy oba okręty przechodziły próby i przygotowania do służby. 

Luohe, nosząca numer burtowy 545, weszła do służby 22 stycznia 2025 roku. Chińskie Ministerstwo Obrony podało wówczas wyporność około 5000 ton i określiło 054B jako fregatę nowej generacji, wskazując między innymi na zmiany w architekturze okrętu, systemach dowodzenia i kierowania walką oraz uzbrojeniu.

Typ 054B nie oznacza jednak całkowitego zerwania z rozwiązaniami zastosowanymi na wcześniejszych fregatach 054A. Chińczycy zachowali część sprawdzonych systemów, ale umieścili je na wyraźnie większym kadłubie, pozostawiając zapas miejsca i wyporności na dalszy rozwój konstrukcji.

To właśnie na kolejnych jednostkach pojawiają się dziś pierwsze oznaki wykorzystania tej rezerwy.

Możliwe 48 komór zamiast 32

Najwięcej zainteresowania wzbudza uzbrojenie umieszczone na pokładzie dziobowym. Pierwsze dwie fregaty typu 054B otrzymały wyrzutnię pionową H/AKJ-16 z 32 komorami, rozmieszczonymi w czterech modułach po osiem. Są one przeznaczone między innymi dla pocisków przeciwlotniczych rodziny HQ-16 oraz rakietotorped YU-8. Tak samo opisuje konfigurację pierwszej 054B ZBiAM. 

Na najnowszych zdjęciach satelitarnych analitycy dopatrują się jednak sześciu modułów po osiem komór. Jeżeli interpretacja fotografii jest prawidłowa, kolejne okręty mogłyby więc otrzymać 48 komór wyrzutni pionowej, czyli o połowę więcej niż pierwsza para.

Na razie nie można tego jednak uznać za informację potwierdzoną. Dostępne fotografie nie pokazują całego pokładu dziobowego pod kątem pozwalającym jednoznacznie określić konfigurację wyrzutni, a chińska marynarka nie poinformowała oficjalnie o zmianie.

Sama liczba komór również nie przesądza o możliwościach okrętu. Jeżeli na kolejnych fregatach pozostanie system H/AKJ-16, zmiana będzie oznaczała przede wszystkim zwiększenie zapasu przenoszonych pocisków i rakietotorped. Nie sprawi natomiast, że typ 054B uzyska zdolności porównywalne ze znacznie większymi niszczycielami typu 052D i 055.

Rozbudowa wyrzutni z 32 do 48 komór zwiększyłaby jednak zapas gotowego do użycia uzbrojenia, co ma znaczenie podczas długotrwałych działań z dala od własnych baz.

Większy kadłub daje zapas na dalszy rozwój

Możliwe zwiększenie liczby komór zwraca uwagę na jedną z najważniejszych różnic pomiędzy typami 054A i 054B.

Fregaty typu 054A mają około 134 metrów długości i 16 metrów szerokości. Wymiary kadłuba 054B wynoszą około 147 × 18 metrów. Nowy typ jest więc nie tylko dłuższy, ale również wyraźnie szerszy.

Dodatkowa przestrzeń i zapas wyporności nie służą jednak wyłącznie zwiększeniu liczby komór wyrzutni. Większy kadłub pozwala zabrać więcej paliwa i zapasów, daje więcej miejsca na urządzenia siłowni i wyposażenie elektroniczne, a także poprawia warunki bytowe załogi podczas długotrwałego wyjścia w morze.

Pozwala również rozbudować systemy przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych oraz zaplecze lotnicze. Z tego punktu widzenia ewentualna rozbudowa wyrzutni H/AKJ-16 o dwa kolejne ośmiokomorowe moduły wygląda raczej na wykorzystanie zapasu miejsca i wyporności przewidzianego w większym kadłubie niż na przebudowę wymuszoną niedostatkami pierwszych okrętów.

Zmiany w architekturze i wyposażeniu elektronicznym

Różnice między 054A i 054B dobrze widać również w architekturze okrętu. Chińscy konstruktorzy większą uwagę poświęcili ograniczeniu skutecznego pola odbicia radiolokacyjnego (SPO).

Na pokładzie dziobowym urządzenia kotwiczne i cumownicze umieszczono poniżej pokładu i całkowicie zabudowano. Zastosowano również zamykaną kluzę kotwiczną, a czerpnie powietrza – z wyjątkiem przeznaczonych dla siłowni – zakryto panelami.

Rozwiązania te służą dalszemu zmniejszeniu SPO, a tym samym utrudnieniu wykrycia i klasyfikacji okrętu. Znaczenie mają przy tym nie tylko kształty nadbudówek, lecz również sposób zabudowy otworów wentylacyjnych, urządzeń kotwicznych i pozostałego wyposażenia pokładowego.

Znacznie zmieniło się także wyposażenie masztów. Stosowaną na 054A trójwspółrzędną stację radiolokacyjną H/LJQ-382 zastąpił nowy zespół antenowy złożony z dwóch anten ścianowych ustawionych plecami do siebie na głównym maszcie. Na maszcie rufowym znajduje się natomiast kolejna stacja radiolokacyjna, umieszczona pod radioprzeźroczystą osłoną.

Szczegółowych parametrów tych urządzeń nie ujawniono, dlatego informacje o zasięgach wykrycia i możliwościach śledzenia celów należy traktować z ostrożnością.

Zwalczanie okrętów podwodnych ważnym zadaniem typu 054B

Większy kadłub pozwolił również rozbudować zaplecze lotnicze. Hangar i pokład lotniczy przystosowano do bazowania śmigłowca rodziny Z-20, znacznie większego od Z-9 używanego na wcześniejszych chińskich fregatach. Ma to szczególne znaczenie podczas zwalczania okrętów podwodnych, ponieważ śmigłowiec pozwala prowadzić poszukiwanie celu w znacznej odległości od własnego okrętu.

Fregaty mają również system hydrolokacyjny obejmujący sonar kadłubowy i holowany. Uzbrojenie przeciwpodwodne uzupełniają wyrzutnie torped lekkich oraz rakietotorpedy YU-8 odpalane z wyrzutni pionowej.

Zdolności te mogą mieć szczególne znaczenie podczas osłony grup lotniskowcowych. W maju Luohe wyszła na zachodni Pacyfik wraz z lotniskowcem Liaoning. W obserwowanym przez Japonię ugrupowaniu znajdowały się również niszczyciele typu 055 i 052D oraz okręt zaopatrzeniowy Hulunhu.

Obecność Luohe w grupie lotniskowcowej, której trzon stanowił Liaoning, może wskazywać, jaką rolę będą pełnić fregaty typu 054B. Przy niszczycielach typów 055 i 052D, dysponujących znacznie większymi możliwościami obrony powietrznej, fregata może bowiem koncentrować się przede wszystkim na zwalczaniu okrętów podwodnych i osłonie grupy.

W takiej roli znaczenie mają właśnie większe rozmiary 054B. Fregata przeznaczona do długotrwałych działań wraz z grupą lotniskowcową potrzebuje odpowiedniego zasięgu, autonomiczności, zapasu uzbrojenia i możliwości wykorzystania śmigłowca.

Dwie stocznie mogą być ważniejsze niż dodatkowe komory

Największe zainteresowanie wzbudza ewentualne zwiększenie liczby komór wyrzutni H/AKJ-16 z 32 do 48. Z punktu widzenia rozwoju chińskiej floty równie istotna jest jednak równoległa budowa kolejnych fregat w dwóch stoczniach.

Podobny model zastosowano przy seryjnej budowie fregat typu 054A. W przypadku 054B powrót do równoległej pracy zakładów Hudong-Zhonghua w Szanghaju i Huangpu Wenchong w Kantonie wskazuje, że program wychodzi poza etap pierwszej pary.

Jeżeli kolejne fregaty rzeczywiście otrzymają 48-komorową konfigurację H/AKJ-16 oraz zmodyfikowane wyposażenie elektroniczne, będzie to oznaczało, że Chińczycy wprowadzają zmiany już na kolejnych jednostkach.

To może być ważniejsze niż sama liczba komór. O potencjale floty decydują bowiem nie tylko parametry pojedynczego okrętu, lecz także zdolność przemysłu do seryjnej budowy kolejnych jednostek i stopniowego wprowadzania zmian w następnych okrętach.

W przypadku typu 054B Chiny najwyraźniej właśnie wchodzą w taki etap.

Źródło: Poder Naval