Irańska flota cieni nadal pod presją. Tankowce stoją od Zatoki Perskiej po Malezję

Amerykańska blokada coraz mocniej uderza w transport irańskiej ropy. Według raportu UANI dziesiątki tankowców i statków handlowych powiązanych z Iranem stoją na kotwicowiskach od Zatoki Perskiej po Malezję, Pakistan, Indie i Chiny.

4 czerwca opublikowano obszerny raport organizacji United Against Nuclear Iran (UANI), który pokazuje skalę zakłóceń w żegludze oraz sytuację irańskich tankowców i statków handlowych operujących na wodach od Zatoki Perskiej po Azję Południowo-Wschodnią.

45 incydentów morskich od początku wojny

Według autorów raportu od początku wojny z Iranem odnotowano 45 potwierdzonych incydentów morskich z udziałem statków handlowych oraz infrastruktury offshore w Zatoce Perskiej, Cieśninie Ormuz i Zatoce Omańskiej.

Utrzymujące się zagrożenie wpływa na ruch żeglugowy w całym regionie. Przed wybuchem konfliktu przez cieśninę Ormuz przechodziło średnio około 138 statków dziennie. Dane dotyczące ruchu morskiego wskazują jednak, że od początku marca coraz więcej jednostek oczekuje po obu stronach cieśniny, a część armatorów ogranicza przejścia przez ten rejon z powodu ryzyka dla bezpieczeństwa żeglugi.

Spór o swobodę żeglugi

Raport zwraca uwagę także na działania irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, który ogłosił powołanie tzw. Persian Gulf Strait Authority. Według UANI struktura ta miałaby służyć Iranowi do narzucania własnych zasad ruchu przez cieśninę Ormuz.

To szczególnie istotne, ponieważ szlak ten jest cieśniną międzynarodową. Autorzy raportu podkreślają, że próba jednostronnego ograniczania przejścia przez ten akwen byłaby sprzeczna z zasadami prawa morza, w tym z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza.

27 maja amerykańskie Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych objęło PGSA sankcjami.

Co dzieje się z irańskimi tankowcami?

Jednym z najciekawszych wniosków raportu jest skala aktywności tankowców przewożących irańską ropę. Według UANI co najmniej 69 tankowców załadowanych irańskimi węglowodorami znajduje się obecnie wewnątrz strefy objętej amerykańską blokadą.

Chodzi nie tylko o ropę naftową, ale również o produkty naftowe i LPG.

Zdaniem autorów raportu szczególnie widoczne jest gromadzenie się jednostek w pobliżu głównych terminali eksportowych Iranu.

Tankowce przy wyspie Kharg

Zdjęcia satelitarne wykonane 31 maja pokazały duże skupisko tankowców w rejonie kotwicowiska przy wyspie Kharg, która pozostaje najważniejszym terminalem eksportowym irańskiej ropy.

Według raportu zaobserwowano tam 22 tankowce, z czego co najmniej 14 było załadowanych irańskimi węglowodorami.

Autorzy dokumentu oceniają, że nagromadzenie jednostek może świadczyć o rosnących trudnościach w realizacji eksportu ropy, szczególnie do niezależnych chińskich rafinerii.

Od początku konfliktu organizacja UANI odnotowała co najmniej 85 załadunków irańskiej ropy, z czego 45 miało miejsce właśnie przy wyspie Kharg. Łącznie miało to obejmować około 88 mln baryłek ropy.

Czabahar i Jask pełne oczekujących jednostek

Podobna sytuacja występuje również poza Zatoką Perską.

W rejonie portu Czabahar zdjęcia satelitarne z 2 czerwca pokazały 14 tankowców, w tym 11 jednostek pod banderą Iranu oraz trzy statki zaliczane do floty cieni. Wszystkie miały być załadowane irańską ropą.

W pobliżu znajdowało się również 15 statków towarowych, z których większość również pływała pod irańską banderą.

Raport wskazuje, że część tankowców próbowała opuścić port i przejść przez strefę blokady, jednak później wracała na kotwicowiska.

Kolejne skupisko jednostek odnotowano w rejonie portu Jask. Na początku czerwca obserwowano tam osiem tankowców, z czego sześć przewoziło irańską ropę.

Irańskie statki czekają od Pakistanu po Chiny

Według raportu UANI pod presją amerykańskiej blokady znajduje się obecnie nie tylko irańska flota tankowców, ale również dziesiątki statków handlowych operujących na szlakach Oceanu Indyjskiego i Azji Południowo-Wschodniej.

W pobliżu Karaczi w Pakistanie zaobserwowano między innymi statki towarowe ARIES o numerze IMO 9369722, MAHNAM (IMO 9213387), DELRUBA (IMO 9305207) oraz WARTA (IMO 9465849). W tym samym rejonie kotwiczyły również tankowce STREAM (IMO 9569633), HERBY (IMO 9362059), SOBAR (IMO 9221970) i SARAK (IMO 9226968). Kontenerowiec TOUSKA (IMO 9328900) pozostawał natomiast na kotwicowisku około 16 kilometrów od portu Karaczi.

W Indiach uwagę zwraca kontenerowiec ARTENOS (IMO 9283021), który pozostawał na kotwicowisku w Zatoce Kutch. W rejonie Bombaju znajdował się statek towarowy ENZO 2 (IMO 9236652), natomiast kontenerowiec AZARGOUN (IMO 9283019) wszedł do terminalu Nhava Sheva.

Część jednostek kontynuuje rejsy pomiędzy Morzem Śródziemnym a Azją. Kontenerowce NORA (IMO 9259408) oraz ALOR 2 (IMO 9228538), które wcześniej opuściły libijski port Misrata, kierowały się w stronę Sri Lanki i Malezji.

W raporcie wymienia się również kontenerowiec ARTABAZ (IMO 9283007), który przebywał w pobliżu Malediwów. Wcześniej jednostka przez pewien czas nadawała w AIS status „Not Under Command”, oznaczający brak możliwości normalnego manewrowania.

Malezja nadal centrum przeładunków irańskiej ropy

Znaczna część aktywności związanej z irańską ropą nadal koncentruje się w pobliżu Malezji. Od początku konfliktu UANI odnotowała 69 operacji przeładunku ropy metodą statek–statek (STS) oraz pięć przeładunków LPG na kotwicowisku Eastern Outer Port Limits (EOPL) u wybrzeży Malezji.

Według raportu 4 czerwca w rejonie EOPL znajdowały się 43 tankowce należące do tzw. floty cieni lub z nią powiązane. Wiele z nich nadawało sygnał AIS.

W tym samym rejonie pozostawały także irańskie statki objęte sankcjami OFAC: masowce ARVIN (IMO 9193202), MIAMI PRIDE (IMO 9274941), BASKAR (IMO 9405942), ANDIA (IMO 9193197) i BAHJAT (IMO 9405954) oraz kontenerowiec OURA (IMO 9387815).

Na kotwicowisko EOPL wszedł również kontenerowiec NYRA 2 (IMO 9241487), który wcześniej opuścił libijski port Misrata.

Statki widoczne również u wybrzeży Chin

Obecność irańskich jednostek odnotowano również na wodach chińskich. W pobliżu Zhuhai kotwiczyły kontenerowce SHABDIS (IMO 9349588), SHABGOUN (IMO 9346524) oraz BEHNAVAZ (IMO 9346548).

Na południe od Hongkongu pozostawał tankowiec TOUR 2 (IMO 9364112), znany również pod nazwą KARIZ.

Na wodach chińskich wskazano również kolejne jednostki. W rejonie kotwicowiska Changjiangkou pod Szanghajem pozostawał kontenerowiec BEHTA (IMO 9349590), natomiast Morzu Żółtym, około 80 km od Yangcheng, masowiec BATIS (IMO 9465760).

Rosnąca presja na irański transport morski

Raport wskazuje również na coraz większą liczbę irańskich statków handlowych oczekujących na kotwicowiskach w Pakistanie, Indiach, Malezji, Tajlandii, na Malediwach oraz w pobliżu chińskich portów.

Według autorów dokumentu część jednostek pozostaje w oczekiwaniu na dalszy rozwój sytuacji związanej z amerykańską blokadą oraz ograniczonym dostępem do irańskich portów.

Ormuz pozostaje otwarty, ale nie jest już zwykłym morskim korytarzem handlowym. Statki nadal przechodzą przez cieśninę, jednak coraz częściej robią to w cieniu blokady, sankcji i ryzyka. Z raportu UANI wynika, że napięcie nie zatrzymuje się na wejściu do Zatoki Perskiej. Rozlewa się dalej – na kotwicowiska w Pakistanie, Indiach, Malezji i Chinach, gdzie coraz wyraźniej widać skutki presji na irański transport morski.

Źródło: United Against Nuclear Iran