Definicja local content w offshore wind – branża czeka na konkretne regulacje

2 marca w Szczecinie odbyło się II Forum Dostawców Polskiej Energetyki Wiatrowej – wydarzenie, które miało nadać nową dynamikę dyskusji o local content w morskiej energetyce wiatrowej.

Podczas forum przedstawiciele administracji rządowej, spółek energetycznych oraz przemysłu okrętowego debatowali nad zasadami budowy krajowego komponentu w łańcuchu dostaw offshore wind.

Uczestnicy Forum Dostawców Polskiej Energetyki Wiatrowej i stanowisko Resortu Aktywów Państwowych

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. minister aktywów państwowych Wojciech Balczun, wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka, minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, prezes Orlen Neptun Janusz Bil, prezes PGE Baltica Bartosz Fedurek oraz marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. Obecni byli także przedstawiciele przemysłu stoczniowego i sektora dostawców dla offshore.

Resort aktywów państwowych poinformował, że prace zespołu zakończyły się przyjęciem propozycji definicji, jednak jej publikacja nastąpi wraz z metodologią liczenia udziału krajowego komponentu oraz analizami prawnymi. Jak podkreślił minister Wojciech Balczun, sama definicja bez narzędzi pomiaru pozostanie dokumentem o ograniczonej wartości praktycznej.

Ministerstwo zapowiedziało współpracę z Głównym Urzędem Statystycznym w zakresie monitorowania krajowego komponentu oraz uwzględnianie go w statystykach publicznych. Równolegle trwają rozmowy z Urzędem Zamówień Publicznych, który już dziś odnosi się do local content w Polityce Zakupowej Państwa. Docelowo nowa definicja ma zostać włączona do systemu zamówień publicznych oraz nadzoru właścicielskiego nad spółkami Skarbu Państwa.

Local content a przemysł stoczniowy – realny udział czy wskaźnik marketingowy?

W trakcie forum wielokrotnie podkreślano, że local content nie może być wyłącznie deklaracją procentową. Kluczowe pozostaje ustalenie, czy o krajowym charakterze inwestycji decyduje adres rejestracyjny spółki, miejsce produkcji, struktura właścicielska czy faktyczna wartość dodana wytworzona w Polsce.

Jeżeli mówimy o krajowym komponencie, musimy rozdzielić fazę wykonawczą, fazę instalacji oraz fazę OEM. W każdej z osobna powinniśmy określić procentowy udziału komponentu krajowego i oddzielnie te fazy rozliczać. Krajowi producenci to głównie faza pierwsza i tu polskie firmy powinny dostarczać znaczną większość komponentów, bo tu mamy największe kompetencje i najwięcej mocy produkcyjnych. Musimy mówić o pracy wykonywanej w polskich zakładach i o kompetencjach, które tu pozostają. Faza druga, czy faza OEM nie może zastępować budowy kompetencji przemysłowych.

Radosław Kowalczyk, prezes Stoczni Szczecińskiej „Wulkan”

Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka wskazał, że już dziś realizowane są konkretne zamówienia kierowane do krajowych podmiotów. Przypomniał o umowie Urzędu Morskiego w Szczecinie na budowę stawiacza pław w Stoczni Szczecińskiej „Wulkan” oraz o rozstrzygnięciu przetargu na budowę pogłębiarki dla Partner Stocznia w Policach. To przykład działań, które mają zwiększać udział polskich firm w inwestycjach morskich.

Offshore wind w Polsce – regionalny wymiar krajowego komponentu

Podczas debaty wyraźnie wybrzmiał także wątek regionalny. Marszałek Olgierd Geblewicz podkreślił, że o krajowym łańcuchu dostaw w offshore wind nie można rozmawiać wyłącznie z perspektywy centralnej administracji. Ośrodki takie jak Szczecin, Police czy Świnoujście dysponują zapleczem przemysłowym, które może stać się trwałym elementem łańcucha dostaw dla morskiej energetyki wiatrowej.

Wskazywano również, że local content obejmuje nie tylko produkcję elementów konstrukcyjnych, lecz także rozwój portów serwisowych, zaplecza logistycznego oraz kompetencji eksploatacyjnych. To obszary, które w długim horyzoncie będą decydować o trwałości udziału polskich podmiotów w projektach offshore.

Forum w Szczecinie nie przyniosło jeszcze publikacji definicji local content, lecz wyraźnie pokazało skalę oczekiwań rynku wobec administracji publicznej. Branża potrzebuje jasnych reguł oraz jednolitej metodologii liczenia krajowego komponentu, która pozwoli na porównywalność danych i realną ocenę udziału polskich firm w projektach offshore.

Środowisko gospodarcze oczekiwało przedstawienia ostatecznego dokumentu już podczas wydarzenia, jednak jego publikacja została przesunięta. Zgodnie z zapowiedziami resortu, definicja wraz z metodyką pomiaru udziału krajowego komponentu ma zostać zaprezentowana w najbliższych tygodniach. Dopiero wtedy hasło „local first” będzie mogło zostać zweryfikowane w praktyce – nie jako deklaracja, lecz jako narzędzie wspierające rozwój krajowego przemysłu.