Naprawa podmorskiego kabla energetycznego Skagerrak 2

Norweski operator sieci przesyłowej Statnett i duński Energinet naprawią podmorski kabel energetyczny Skagerrak 2 łączący Norwegię i Danię. Połączenie pozostaje wyłączone od początku czerwca, jednak zgodnie z obecnym harmonogramem ma wrócić do eksploatacji na początku września.

Jak podała Polska Agencja Prasowa, decyzja o naprawie wywołała sprzeciw części norweskich ugrupowań. Ich przedstawiciele uważają, że utrzymywanie połączeń energetycznych z państwami Unii Europejskiej przyczynia się do przenoszenia wyższych cen energii na rynek norweski.

Awaria kabla eksploatowanego od 1977 roku

Skagerrak 2 został oddany do użytku w 1977 roku. Podmorski kabel jest jednym z czterech połączeń elektroenergetycznych między Norwegią a Danią, prowadzących przez cieśninę Skagerrak.

Do awarii doszło 2 czerwca. Uszkodzenie zlokalizowano około 30 km od wybrzeży Danii. Oględziny dna nie wykazały świeżych śladów kotwic ani innych działań, które mogłyby wskazywać na celowe uszkodzenie kabla. Według Statnett najbardziej prawdopodobną przyczyną jest zużycie lub wcześniejsze niewielkie uszkodzenie, które z czasem się powiększyło.

Wyłączenie Skagerrak 2 zmniejszyło dostępną przepustowość połączenia między państwami o 245 MW. Cały system Skagerrak umożliwia przesyłanie około 1700 MW energii elektrycznej.

Naprawa ma kosztować do 160 mln koron

Koszt prac oszacowano na 130-160 mln koron norweskich, czyli około 50-60 mln zł. Wydatki zostaną podzielone po połowie między Statnett i Energinet.

Znaczną część kosztów stanowić będzie wynajęcie kablowca. Prace będą wymagały wydobycia uszkodzonego fragmentu kabla, jego odcięcia oraz ponowne połączenie.

Zgodnie z obecnymi założeniami Skagerrak 2 ma ponownie przesyłać energię od początku września. Wcześniejsze komunikaty operatora wskazywały na 2 września jako przewidywany termin zakończenia wyłączenia.

Norweskie partie krytykują decyzję operatora

Przeciwko naprawie wystąpili przedstawiciele eurosceptycznej Partii Centrum, skrajnie lewicowej partii Czerwoni oraz prawicowej Partii Postępu. Politycy tych ugrupowań przekonują, że Norwegia nie powinna zwiększać zależności od europejskiego rynku energii.

Poseł Partii Postępu Marius Arion Nilsen ocenił, że dalsze utrzymywanie kabli prowadzących do i z państw Unii Europejskiej nie służy norweskim odbiorcom. Podobne stanowisko zajęła Partia Centrum. Jej przedstawiciele uważają, że dwa najstarsze połączenia powinny zostać wyłączone po zakończeniu okresu ich eksploatacji.

Statnett odpowiada, że zgodnie z warunkami koncesji ma obowiązek utrzymywać podmorskie kable tak długo, jak pozostaje to uzasadnione pod względem technicznym i ekonomicznym.

Przyszłość połączenia Norwegii z Danią

Skagerrak 1 i Skagerrak 2 są najstarszymi elementami systemu przesyłowego między Norwegią a Danią. Statnett rozważa zastąpienie ich jednym nowym połączeniem. Wartość takiej inwestycji może sięgnąć 16 mld koron norweskich, czyli około 6,4 mld zł.

Ewentualny wniosek o wydanie koncesji nie zostanie jednak złożony wcześniej niż w 2027 roku. Jeżeli nowe połączenie nie powstanie, przepustowość między Norwegią a Danią może spaść z około 1700 do 1200 MW.

Norwegia jest połączona z zagranicznymi systemami elektroenergetycznymi za pomocą 17 linii i kabli. Podmorskie połączenia prowadzą do Danii, Niemiec, Holandii i Wielkiej Brytanii. Statnett jest właścicielem kabli Skagerrak 1-3, natomiast Energinet korzysta z połowy ich przepustowości na podstawie długoterminowej umowy.

Norwegia osiągnęła rekordowy eksport energii

W 2025 roku Norwegia wyprodukowała rekordowe 161,8 TWh energii elektrycznej. Eksport wyniósł 34,3 TWh, natomiast import 11,5 TWh. Tym samym nadwyżka eksportu nad importem osiągnęła 22,8 TWh, czyli 14,1 proc. krajowej produkcji.

Dla porównania jest to ilość energii odpowiadająca mniej więcej siedmiotygodniowemu zużyciu w Polsce. Podmorskie połączenia mają więc duże znaczenie dla wymiany energii między Norwegią a pozostałymi państwami północnej Europy.