Wojna w Iranie. Transport morski kolejny raz zagrożony

W sobotę 28 lutego około godz. 6:00 czasu lokalnego Izrael – przy wsparciu Stanów Zjednoczonych – rozpoczął szeroko zakrojoną operację wojskową przeciwko Iranowi. W nalotach na cele w Teheranie i innych częściach kraju zginął najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei, który rządził państwem od 1989 roku. 

Atak na najwyższe władze Iranu

Jak podają zagraniczne agencje informacyjne, pierwsza fala uderzeń objęła cele wojskowe, infrastrukturę o znaczeniu strategicznym oraz obiekty, w których mogło przebywać kierownictwo państwa. Według dostępnych informacji operacja miała wymierzyć w kluczowe struktury irańskiego systemu władzy oraz w zaplecze programu nuklearnego.

W trakcie bombardowania zginął najwyższy przywódca Iranu, 86-letni ajatollah Ali Chamenei. Informację o jego śmierci najpierw przekazały władze USA i Izraela, a następnie potwierdziły irańskie media państwowe. 

Według dostępnych informacji w nalotach mogło zginąć również kilku wysokich rangą dowódców irańskich sił zbrojnych oraz przedstawicieli aparatu bezpieczeństwa.

Iran odpowiada rakietami i dronami

W odpowiedzi Iran przeprowadził ataki rakietowe i dronowe przeciwko celom w Izraelu oraz przeciwko bazom wojskowym USA w regionie Bliskiego Wschodu. 

Władze w Teheranie ogłosiły 40-dniową żałobę narodową oraz zapowiedziały „zdecydowaną odpowiedź” na działania Izraela i Stanów Zjednoczonych.

Szacuje się, że po 12-dniowym konflikcie z czerwca ubiegłego roku Iran odbudował zapasy rakiet średniego zasięgu do poziomu około 2500 egzemplarzy. To liczba, która realnie zmienia kalkulacje strategiczne w regionie. Dla państwa funkcjonującego od lat pod presją sankcji taki potencjał oznacza jedno – zdolność do prowadzenia długotrwałej kampanii rakietowej, a nie jednorazowej demonstracji siły.

Cieśnina Ormuz i transport morski

Eskalacja konfliktu natychmiast wywołała obawy o bezpieczeństwo transportu morskiego w regionie Zatoki Perskiej. Szczególne znaczenie ma Cieśnina Ormuz, przez którą przechodzi znacząca część światowych dostaw ropy naftowej i gazu LNG.

W przeszłości każdy wzrost napięcia między Iranem a państwami Zachodu prowadził do zagrożenia dla żeglugi – od ataków na tankowce po przejmowanie statków handlowych. W obecnej sytuacji analitycy obawiają się, że Iran może ponownie wykorzystać ten instrument nacisku.

Punkt zwrotny na Bliskim Wschodzie

Śmierć wieloletniego przywódcy Iranu może doprowadzić do poważnych zmian w układzie sił w regionie. Jednocześnie pojawiają się pytania o to, kto przejmie władzę w Teheranie i czy kraj pogrąży się w wewnętrznym kryzysie politycznym. 

W krótkiej perspektywie najbardziej realny scenariusz to jednak dalsza eskalacja konfliktu – zarówno w wymiarze militarnym, jak i gospodarczym.