SAREX-24: Epizod morski – relacja z ćwiczeń ratowniczych

W poniedziałek, 20 maja, na akwenach Bałtyku Południowego przeprowadzono pierwszy epizod ćwiczenia taktyczno-specjalnego pk. SAREX-24. Scenariusz epizodu morskiego, realizowanego przez Centrum Operacji Morskich – Dowództwo Komponentu Morskiego (COM – DKM) w Gdyni, zakładał poszukiwanie i ratowanie załogi samolotu transportowego, który awaryjnie lądował na Zatoce Puckiej. Dodatkowo, ćwiczenia obejmowały zwalczanie zanieczyszczeń ropopochodnych na Zatoce Gdańskiej.
W artykule
Ćwiczenia pk. SAREX-24
20 maja rozpoczęły się ćwiczenia pod kryptonimem SAREX-24, które zakończą się 24 maja. Są to ćwiczenia taktyczno-specjalne, koncentrujące się na prowadzeniu akcji poszukiwawczo-ratowniczych na obszarze lądowym i morskim. W manewrach biorą udział specjaliści ratownictwa morskiego i lotniczego z Centrum Operacji Morskich – Dowództwa Komponentu Morskiego (COM – DKM).
Głównym celem ćwiczenia jest sprawdzenie zdolności Sił Zbrojnych RP oraz układu pozamilitarnego jako integralnych elementów systemu bezpieczeństwa państwa w zakresie ratownictwa lotniczego, morskiego i bojowego. Organizatorem przedsięwzięcia jest Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych im. gen. Bronisława Kwiatkowskiego.
Przebieg ćwiczeń SAREX-24
Działania ratownicze prowadzone były z wykorzystaniem sił powietrznych, nawodnych i lądowych. Koordynację operacji nadzorowało Centrum Ratownictwa Morskiego i Lotniczego, usytuowane w COM – DKM w Gdyni. W ramach ćwiczeń, na morze wysłano trzy okręty Marynarki Wojennej RP, w tym okręt ratowniczy ORP Lech, a także Lotniczy Zespół Poszukiwawczo-Ratowniczy LZPR5.

Do akcji włączyły się również jednostki Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, Morskiego Oddziału Straży Granicznej, Urzędu Morskiego oraz Lotos Petrobaltic. W miejscu upadku samolotu zlokalizowano osobę uwięzioną pod wodą, którą podjęli nurkowie. Po akcji ratunkowej osoba została poddana dekompresji. Dzięki sprawnej współpracy służb, w tym Naziemnemu Zespołowi Poszukiwawczo-Ratowniczemu z Wojsk Obrony Terytorialnej oraz Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi (PCK), udało się odnaleźć i udzielić pomocy pozostałym członkom załogi.
Akcja ratownicza i zwalczanie zanieczyszczeń
Marynarka Wojenna RP skutecznie zabezpieczyła rejon ćwiczeń, neutralizując zanieczyszczenia powstałe w wyniku rozszczelnienia zbiornika paliwowego samolotu. Do działań włączyły się również jednostki cywilne, które wspierały operacje ratownicze i zabezpieczające.
Epizod morski ćwiczenia SAREX-24 pokazał, jak ważna jest współpraca różnych służb w sytuacjach kryzysowych na morzu. Zaangażowanie i profesjonalizm wszystkich uczestników ćwiczeń pozwoliły na szybkie i skuteczne przeprowadzenie akcji ratowniczej oraz neutralizację zagrożeń ekologicznych.
Źródło: Dowództwo Operacyjne RSZ

Bezpieczny Bałtyk. Marynarka Wojenna z nowymi kompetencjami na morzu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziś, w piątek 9 stycznia, tzw. ustawę o bezpiecznym Bałtyku. Nowe przepisy znacząco porządkują zasady użycia sił morskich oraz rozszerzają katalog uprawnień Marynarki Wojennej na Bałtyku i poza polskimi wodami terytorialnymi.
W artykule
Nowe ramy działania Marynarki Wojennej na morzu dzięki ustawie
Podpisana ustawa formalnie nosi nazwę ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. W praktyce dokument reguluje sposób reagowania wojska, Straży Granicznej oraz Policji w środowisku morskim i powietrznym.
Kluczowy nacisk położono na zadania związane z monitorowaniem sytuacji na Bałtyku oraz ochroną infrastruktury krytycznej, obejmującej między innymi instalacje energetyczne i obiekty o znaczeniu strategicznym dla państwa.
Ochrona infrastruktury i użycie uzbrojenia
Ustawa wprowadza jednoznaczne zapisy umożliwiające użycie uzbrojenia przez jednostki Marynarki Wojennej oraz lotnictwo wojskowe w sytuacjach związanych z obroną infrastruktury krytycznej, samoobroną oraz ochroną innych wojskowych statków powietrznych i okrętów, a także jednostek Straży Granicznej i Policji.
W sytuacjach nagłych decyzja o otwarciu ognia może zostać podjęta przez dowódcę okrętu lub statku powietrznego po uzyskaniu zgody Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to ma skrócić czas reakcji w warunkach dynamicznie rozwijającego się zagrożenia.
Marynarka Wojenna poza wodami terytorialnymi
Istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Obok dotychczasowych zadań, takich jak udział w misjach pokojowych czy wsparcie sojuszników, pojawiła się możliwość prowadzenia działań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.
W praktyce oznacza to, że okręty Marynarki Wojennej mogą realizować zadania monitorowania bezpieczeństwa także na wodach międzynarodowych Bałtyku, bez konieczności każdorazowego uruchamiania długotrwałej procedury decyzyjnej.
Decyzja MON bez udziału prezydenta
Jednym z kluczowych rozwiązań wprowadzonych ustawą jest możliwość kierowania okrętów Marynarki Wojennej na wody międzynarodowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, bez angażowania głowy państwa. Do tej pory podobne działania wymagały postanowienia prezydenta, co w praktyce wydłużało proces decyzyjny i utrudniało szybkie reagowanie na zagrożenia na morzu, które dziś mają charakter nagły, trudny do jednoznacznej identyfikacji i wymagają natychmiastowej odpowiedzi.
Podczas prac parlamentarnych zapis ten był krytykowany przez część opozycji oraz przedstawicieli Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Argumenty te miały jednak charakter przede wszystkim ustrojowy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa morskiego decydujące znaczenie ma czas reakcji. Bałtyk jest akwenem niewielkim, silnie nasyconym infrastrukturą krytyczną i intensywnym ruchem jednostek cywilnych oraz wojskowych. W takich warunkach zdolność do natychmiastowego podjęcia decyzji o wyjściu okrętu w morze stanowi nie przywilej, lecz warunek skutecznego działania.
Nowe kompetencje Marynarki Wojennej i Straży Granicznej
Ustawa przyznaje jednostkom Marynarki Wojennej uprawnienia zbliżone do tych, którymi dysponuje obecnie Straż Graniczna. Dotyczy to między innymi możliwości kontrolowania obcych statków w sytuacjach uzasadnionych względami obronności lub bezpieczeństwa państwa, w tym podczas przepływu obcych jednostek przez polskie obszary morskie.
Jednocześnie kompetencje Straży Granicznej, takie jak zatrzymywanie statków czy kierowanie ich do wskazanego portu, zostały wyraźnie powiązane z zadaniami ochrony infrastruktury krytycznej na morzu.
Wejście w życie przepisów
Zgodnie z zapisami ustawy nowe regulacje wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to szybkie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad działania Marynarki Wojennej w jednym z najbardziej wrażliwych obszarów bezpieczeństwa państwa, jakim pozostaje Morze Bałtyckie.










