Kto naprawdę zarządzał operacjami podwodnymi NATO podczas BALTOPS 22 – i jaki to ma związek z Nord Stream? [część 3]

W drugiej części cyklu ujawniliśmy, że rejon Bornholmu stanowi formalny obszar ćwiczeń okrętów podwodnych NATO, zarządzany przez niemiecką marynarkę wojenną. Tym razem analizujemy rolę polskiej Wyłącznej Strefy Ekonomicznej, powiązania z portem wojennym w Świnoujściu oraz działania struktur SubOpAuth, które mogły odegrać istotną rolę w planowaniu operacji podwodnych podczas manewrów BALTOPS 22 – przeprowadzonych bezpośrednio przed sabotażem gazociągów Nord Stream.
W artykule
Świnoujście, Andromeda i niemieckie kompetencje: kto naprawdę kontrolował Bałtyk przed sabotażem Nord Stream?
Warto podkreślić, że polska WSE graniczy bezpośrednio ze strefami Danii i Szwecji, co nadaje szczególne znaczenie Dowództwu Portu Wojennego Świnoujście (Kołobrzeg), siedzibie 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. Z tego portu, we wrześniu 2022 roku, miała wypłynąć jednostka Andromeda, której załoga – według dostępnych doniesień – mogła być powiązana z działaniami w rejonie eksplozji Nord Stream.
Niemniej jednak, jak zauważył kontradmirał Christian Bock, dowódca niemieckiej Flotylli Operacyjnej 1 w 2020 roku, niemiecka marynarka wojenna nie tylko jest największą siłą morską NATO z dostępem do Morza Bałtyckiego, ale dysponuje również szczegółową wiedzą i dużym doświadczeniem w prowadzeniu działań na tym wymagającym, zarówno nawigacyjnie, jak i taktycznie, obszarze operacyjnym – nad i pod wodą.
Długofalowe operowanie w warunkach pełnego zanurzenia, bez wykrycia, w płytkich, wąskich i intensywnie wykorzystywanych akwenach Bałtyku wymaga wysoko wyszkolonych i doświadczonych załóg. Jak podkreślił kontradmirał Christian Bock, Niemcy są jedynym państwem sojuszniczym nad Bałtykiem, które może prowadzić działania okrętami podwodnymi w pełnym zanurzeniu na całym tym obszarze.
W świetle tych informacji, pełne wyjaśnienie okoliczności sabotażu gazociągów Nord Stream wymaga szczegółowej analizy aktywności okrętów podwodnych NATO w kluczowych przedziałach czasowych – w tym ich tras, działań i ćwiczeń, zwłaszcza tych realizowanych przed oraz w trakcie manewrów BALTOPS 22 i Northern Coasts 22, które bezpośrednio poprzedzały zniszczenie rurociągów Nord Stream 1 i 2.
Organ ds. operacji podwodnych (SubOpAuth)
SubOpAuth, czyli Submarine Operations Authority, to struktura odpowiedzialna za bezpieczeństwo i koordynację operacji okrętów podwodnych na danym obszarze. Można ją traktować jako organ zarządzający ruchem operacyjnym sił podwodnych. Dowódca grupy zadaniowej SubOpAuth (CTF 355) mógł sprawować dowodzenie i kontrolę (C2) nad operacjami okrętów podwodnych na Morzu Bałtyckim podczas ćwiczeń BALTOPS 22.
Jednak analiza dostępnych materiałów wskazuje, że w ramach operacji prowadzonych przez NATO, niemiecki dowódca SubOpAuth mógł podlegać bezpośrednio dowódcy sił okrętów podwodnych NATO (COMSUBNATO), z siedzibą w Northwood w Wielkiej Brytanii – w głównej kwaterze Sojuszniczego Dowództwa Morskiego (MARCOM).
Z kolei załącznik nr 3 do raportu z konsultacji przeprowadzonych w ramach konwencji ESPOO sugeruje, że niemiecki organ ds. operacji podwodnych działał w okresie poprzedzającym eksplozję Nord Stream z kwatery głównej niemieckiej Deutsche Marine w Glücksburgu – oznaczonej w dokumentach jako DO EXAS (nazwa własna lub kryptonim operacyjny, nieujawniony w pełnym rozwinięciu).
W kontekście doniesień medialnych warto przywołać raport amerykańskiego dziennikarza Seymoura Hersha z lutego 2023 roku. Twierdzi on, że nurkowie marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych uczestniczyli w operacji sabotażu Nord Stream, podkładając ładunki wybuchowe w miejscach, które dziś są znane jako lokalizacje eksplozji. Według Hersha, działania te miały zostać przeprowadzone w trakcie ćwiczeń BALTOPS 22, dowodzonych przez siły USA w ramach struktur NATO.
Chociaż przedstawione powyżej informacje stanowią solidną podstawę analizy, wciąż otwarte pozostaje pytanie, czy operacje okrętów podwodnych NATO podczas ćwiczeń BALTOPS 22 były prowadzone pod dowództwem niemieckim. Manewry te – zaliczane do ćwiczeń dużej skali (LSE) – były prowadzone przez VI Flotę Stanów Zjednoczonych pod dowództwem wiceadmirała Genea Blacka, dowódcy Naval Striking and Support Forces NATO (COMSTRIKFORNATO), działającego w imieniu generała Toda D. Woltersa, ówczesnego Naczelnego Dowódcy Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR). Warto dodać, że 4 lipca 2022 roku funkcję tę przejął generał Christopher G. Cavoli, który jednocześnie objął stanowisko dowódcy Europejskiego Dowództwa USA (USEUCOM). To właśnie on pełnił te funkcje w czasie eksplozji Nord Stream.
SubOpAuth na Bałtyku: niemieckie dowództwo i tajemnice operacji podwodnych podczas BALTOPS 22
Ustalenie, czy niemiecki SubOpAuth faktycznie operował podczas BALTOPS 22, nie jest proste – NATO i Bundeswehra nie są znane z przejrzystości w zakresie operacji okrętów podwodnych, zwłaszcza tych o charakterze utajnionym. Dostępne dane pozwalają jednak stwierdzić z wysokim stopniem pewności, że niemiecki organ ds. operacji okrętów podwodnych odegrał kluczową rolę w rozmieszczeniu jednostek OP w wyłącznych strefach ekonomicznych Danii, Szwecji i Polski w trakcie BALTOPS 22.
Struktury SubOpAuth funkcjonują zazwyczaj na podstawie dwustronnych umów między państwami NATO i nie podlegają ograniczeniom wynikającym z konwencji o prawie morza. Ich zadaniem jest koordynacja wspólnych operacji okrętów podwodnych na obszarach wyłącznych stref ekonomicznych państw nadbrzeżnych, a także – w razie potrzeby – na szerszych akwenach otwartego morza.
Pokład okrętu Søløven: przypadkowe ujawnienie mapy operacyjnej NATO podczas BALTOPS 22
14 czerwca 2022 roku duńska telewizja TV2 została zaproszona na pokład okrętu Søløven (Y311) typu Standard Flex 300, by relacjonować działania Søværnets Dykkertjeneste – zespołu nurków duńskiej marynarki wojennej – prowadzone w trakcie ćwiczeń BALTOPS 22 (5–17 czerwca 2022 roku). Podczas nagrania wewnątrz Søløvena przypadkowo uwieczniono mapę operacyjną Naval Striking and Support Forces NATO (STRIKFORNATO), co pozwoliło uzyskać wgląd w strukturę i rozmieszczenie sił podczas BALTOPS 22.
Choć dostępne materiały pozwalają na sformułowanie logicznych hipotez co do operacyjnych ram działań okrętów podwodnych NATO w rejonie Bornholmu, kluczowe informacje – takie jak szczegóły dowodzenia, przebieg operacji podwodnych czy rola poszczególnych jednostek – pozostają utajnione. Ustalenie, kto faktycznie odpowiada za sabotaż na rurociągach Nord Stream, wymaga nie tylko ujawnienia dokumentów, ale również politycznej woli Sojuszu do wyjaśnienia własnej aktywności w najbardziej wrażliwym akwenie Europy Północnej. Czy taki krok kiedykolwiek nastąpi?
Autor: 21stcenturywire/Marek Sęk

Remontowa Shipbuilding z kontraktem na kolejny prom

16 stycznia Stocznia Remontowa Shipbuilding S.A., należąca do grupy kapitałowej Remontowa Holding, podpisała kontrakt z armatorem Torghatten Midt AS na budowę nowoczesnego promu pasażersko-samochodowego o napędzie hybrydowym. Zamawiający jest częścią Torghatten AS – największego operatora promowego w Norwegii.
W artykule
Nowa jednostka dla norweskich fiordów
Zamówiony prom będzie w pełni wyposażoną jednostką dwustronną, zaprojektowaną z myślą o eksploatacji w rejonie fiordów norweskich, w szczególności pomiędzy wyspami Dønna oraz Herøy. Akwen ten charakteryzuje się wymagającymi warunkami środowiskowymi, co wprost przekłada się na wysokie wymagania w zakresie niezawodności oraz efektywności energetycznej.
Prom umożliwi jednorazowy transport 249 pasażerów, 85 samochodów osobowych oraz do sześciu pojazdów ciężarowych. Projekt od początku podporządkowano minimalizacji zużycia energii oraz ograniczeniu emisji CO₂, co ma kluczowe znaczenie w obszarach objętych restrykcyjnymi normami środowiskowymi.
Napęd hybrydowy i perspektywa pełnej elektryfikacji
Jednostka o numerze budowy B622 otrzyma układ napędowy oparty na dwóch pędnikach azymutalnych z silnikami elektrycznymi z magnesami trwałymi. Zasilanie zapewnią cztery agregaty prądotwórcze przystosowane do pracy na 100-procentowym biodieslu oraz niewielki pakiet baterii, którego rolą będzie pokrywanie szczytowego zapotrzebowania na energię.
Takie rozwiązanie pozwoli na utrzymywanie agregatów – w normalnych warunkach eksploatacji maksymalnie trzech – w optymalnym zakresie obciążenia, co bezpośrednio przełoży się na ograniczenie zużycia paliwa. Projekt od początku uwzględnia dalszy rozwój systemu magazynowania energii. Po kilku latach od dostawy planowana jest wymiana baterii chłodzonych powietrzem na niemal piętnastokrotnie większe zestawy chłodzone wodą, umożliwiające eksploatację promu w trybie w pełni elektrycznym.
Za opracowanie dokumentacji technicznej odpowiada norweskie biuro projektowe The Norwegian Ship Design Company AS. Przekazanie promu armatorowi zaplanowano na II kwartał 2028 roku.
Wieloletnia współpraca Remontowej Shipbuilding z grupą Torghatten
Kontrakt wpisuje się w trwającą od 2011 roku współpracę Remontowa Shipbuilding z firmami należącymi do grupy Torghatten. Nowo zakontraktowana jednostka będzie dziesiątym promem zbudowanym w gdańskiej stoczni dla tego norweskiego operatora.
Dotychczas Remontowa Shipbuilding przekazała osiem promów, w tym dwie jednostki typu SKS16 (Rebbensøy i Uløytind), dwa promy RO-RO21 (Vengsøy i Kvaløy) oraz cztery promy typu SKS120 zasilane LNG (Landegode, Værøy, Barøy i Lødingen). Obecnie w budowie znajduje się dziewiąty prom o napędzie hybrydowym, również przeznaczony dla spółki Torghatten Nord AS.
Nowy kontrakt dotyczy jednak spółki Torghatten Midt AS, obsługującej połączenia w regionach Trøndelag oraz Nordland.
Stabilny portfel zamówień stoczni z Gdańska
Torghatten AS obsługuje obecnie 47 tras promowych na terenie Norwegii i pełni rolę spółki matki dla trzech regionalnych operatorów. Równolegle Remontowa Shipbuilding pozostaje jednym z najbardziej doświadczonych europejskich producentów jednostek hybrydowych z zasilaniem bateryjnym. W ciągu ostatnich siedmiu lat stocznia zbudowała sześć takich statków, natomiast siódmy znajduje się na etapie prób morskich.
Dzięki pozyskaniu nowego kontraktu portfel produkcyjny Remontowa Shipbuilding obejmuje obecnie 14 w pełni wyposażonych jednostek. Wśród nich znajdują się trzy niszczyciele min oraz dwa okręty wywiadowcze dla Marynarki Wojennej RP, siedem promów o zasilaniu bateryjnym dla szkockiego armatora CMAL oraz dwa promy o napędzie hybrydowym dla grupy Torghatten AS, wliczając najnowsze zamówienie.










