Unieważnienie przetargu na modernizację jednostek SAR-3000

Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa (MSPiR) poinformowała o unieważnieniu przetargu na modernizację trzech jednostek ratowniczych typu SAR-3000. Przyczyną odrzucenia wszystkich złożonych ofert była ich niezgodność z warunkami zamówienia.
W artykule
Brak modernizacji kluczowych jednostek SAR
Przetarg, który został ponownie ogłoszony 2 stycznia br., obejmował kompleksową modernizację jednostek Orkan, Pasat i Sztorm. Te eksploatowane od ponad dekady jednostki pełnią kluczową rolę w systemie ratownictwa morskiego na Bałtyku. Wstrzymanie ich modernizacji budzi obawy o dalszą sprawność techniczną oraz gotowość operacyjną w obliczu rosnących wyzwań, m.in. związanych z rozwojem morskich farm wiatrowych i wzmożonym ruchem na szlakach żeglugowych.
W przetargu udział wzięły Gdańska Stocznia Remontowa im. J. Piłsudskiego S.A., PGZ Stocznia Wojenna Sp. z o.o. oraz Stocznia Remontowa Nauta. Zakres planowanych prac obejmował m.in.:
- modernizację systemu oświetleniowego przeznaczonego do poszukiwań,
- dostawę i montaż nowej łodzi ratowniczej wraz z systemem wodowania,
- unowocześnienie układów sterowania i automatyki,
- instalację systemu wstępnego przesmarowania silników.
Całość miała zostać zrealizowana w formule „zaprojektuj i wybuduj”, co oznaczało, że wybrany wykonawca odpowiadałby zarówno za opracowanie projektu technicznego, jak i za jego wdrożenie.
SAR-3000 – istotne ogniwo polskiego systemu ratownictwa
Jednostki ratownicze SAR-3000 to nowoczesne statki zaprojektowane do działań w trudnych warunkach pogodowych. Każdy z nich ma 36,9 metra długości, 8,42 metra szerokości oraz zanurzenie 2,5 metra. Ich napęd stanowią trzy silniki MTU o łącznej mocy ponad 4900 kW, zapewniające prędkość do 24 węzłów. Każda z jednostek może zabrać na pokład do 150 rozbitków i jest wyposażona w zaawansowany sprzęt ratowniczy oraz medyczny.
Obecnie Orkan, Pasat i Sztorm stacjonują w bazach w Helu, Ustce i Świnoujściu, skąd są regularnie kierowane do akcji poszukiwawczo-ratowniczych. Brak modernizacji może wpłynąć na ich zdolność do skutecznego działania w kolejnych latach.
Bezpieczeństwo na morzu – rosnące ryzyko i nowe wyzwania
Wstrzymanie modernizacji jednostek SAR-3000 to nie tylko kwestia techniczna, ale przede wszystkim problem dla bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. Każde opóźnienie w modernizacji floty ratowniczej oznacza większe ryzyko podczas akcji poszukiwawczo-ratowniczych, szczególnie w ekstremalnych warunkach pogodowych.
Wraz ze wzrostem ruchu morskiego, intensyfikacją operacji na Bałtyku oraz rozwojem infrastruktury offshore, zapotrzebowanie na nowoczesny sprzęt i sprawne jednostki będzie tylko rosło. Brak inwestycji w obecnie eksploatowane jednostki może w przyszłości skutkować ograniczeniem zdolności operacyjnych MSPiR, co w sytuacjach kryzysowych może oznaczać wydłużony czas reakcji – a na morzu każda minuta może decydować o ludzkim życiu.
Autor: Mariusz Dasiewicz

Bezpieczny Bałtyk. Marynarka Wojenna z nowymi kompetencjami na morzu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziś, w piątek 9 stycznia, tzw. ustawę o bezpiecznym Bałtyku. Nowe przepisy znacząco porządkują zasady użycia sił morskich oraz rozszerzają katalog uprawnień Marynarki Wojennej na Bałtyku i poza polskimi wodami terytorialnymi.
W artykule
Nowe ramy działania Marynarki Wojennej na morzu dzięki ustawie
Podpisana ustawa formalnie nosi nazwę ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. W praktyce dokument reguluje sposób reagowania wojska, Straży Granicznej oraz Policji w środowisku morskim i powietrznym.
Kluczowy nacisk położono na zadania związane z monitorowaniem sytuacji na Bałtyku oraz ochroną infrastruktury krytycznej, obejmującej między innymi instalacje energetyczne i obiekty o znaczeniu strategicznym dla państwa.
Ochrona infrastruktury i użycie uzbrojenia
Ustawa wprowadza jednoznaczne zapisy umożliwiające użycie uzbrojenia przez jednostki Marynarki Wojennej oraz lotnictwo wojskowe w sytuacjach związanych z obroną infrastruktury krytycznej, samoobroną oraz ochroną innych wojskowych statków powietrznych i okrętów, a także jednostek Straży Granicznej i Policji.
W sytuacjach nagłych decyzja o otwarciu ognia może zostać podjęta przez dowódcę okrętu lub statku powietrznego po uzyskaniu zgody Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to ma skrócić czas reakcji w warunkach dynamicznie rozwijającego się zagrożenia.
Marynarka Wojenna poza wodami terytorialnymi
Istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Obok dotychczasowych zadań, takich jak udział w misjach pokojowych czy wsparcie sojuszników, pojawiła się możliwość prowadzenia działań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.
W praktyce oznacza to, że okręty Marynarki Wojennej mogą realizować zadania monitorowania bezpieczeństwa także na wodach międzynarodowych Bałtyku, bez konieczności każdorazowego uruchamiania długotrwałej procedury decyzyjnej.
Decyzja MON bez udziału prezydenta
Jednym z kluczowych rozwiązań wprowadzonych ustawą jest możliwość kierowania okrętów Marynarki Wojennej na wody międzynarodowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, bez angażowania głowy państwa. Do tej pory podobne działania wymagały postanowienia prezydenta, co w praktyce wydłużało proces decyzyjny i utrudniało szybkie reagowanie na zagrożenia na morzu, które dziś mają charakter nagły, trudny do jednoznacznej identyfikacji i wymagają natychmiastowej odpowiedzi.
Podczas prac parlamentarnych zapis ten był krytykowany przez część opozycji oraz przedstawicieli Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Argumenty te miały jednak charakter przede wszystkim ustrojowy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa morskiego decydujące znaczenie ma czas reakcji. Bałtyk jest akwenem niewielkim, silnie nasyconym infrastrukturą krytyczną i intensywnym ruchem jednostek cywilnych oraz wojskowych. W takich warunkach zdolność do natychmiastowego podjęcia decyzji o wyjściu okrętu w morze stanowi nie przywilej, lecz warunek skutecznego działania.
Nowe kompetencje Marynarki Wojennej i Straży Granicznej
Ustawa przyznaje jednostkom Marynarki Wojennej uprawnienia zbliżone do tych, którymi dysponuje obecnie Straż Graniczna. Dotyczy to między innymi możliwości kontrolowania obcych statków w sytuacjach uzasadnionych względami obronności lub bezpieczeństwa państwa, w tym podczas przepływu obcych jednostek przez polskie obszary morskie.
Jednocześnie kompetencje Straży Granicznej, takie jak zatrzymywanie statków czy kierowanie ich do wskazanego portu, zostały wyraźnie powiązane z zadaniami ochrony infrastruktury krytycznej na morzu.
Wejście w życie przepisów
Zgodnie z zapisami ustawy nowe regulacje wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to szybkie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad działania Marynarki Wojennej w jednym z najbardziej wrażliwych obszarów bezpieczeństwa państwa, jakim pozostaje Morze Bałtyckie.










