Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Podwójna uroczystość brazylijskich okrętów podwodnych typu Scorpène
- Autor
Mariusz Dasiewicz
Mariusz Dasiewicz
26 listopada brazylijska Marinha do Brasil osiągnęła kolejny etap długofalowej przebudowy swoich zdolności podwodnych. Uroczystość w Itaguaí tego dnia połączyła dwa wydarzenia: wodowanie czwartego okrętu podwodnego z rodziny Scorpène – S43 Almirante Karam – oraz wcielenie do służby S42 Tonelero.
W artykule
Almirante Karam jest pierwszym okrętem całkowicie zbudowanym w Brazylii. Jednostka stanowi rozwinięcie rodziny Scorpène i wyróżnia się kadłubem dłuższym o około pięć metrów względem wariantu bazowego. Jej budowa potwierdza, że brazylijski przemysł potrafi samodzielnie prowadzić produkcję zaawansowanych okrętów podwodnych, od formowania blach, przez skomplikowane prace spawalnicze, po integrację systemów pokładowych.
PROSUB – fundament niezależności przemysłowej
Ale aby takie prace można było wykonywać w tych zakładach stoczniowych, niezbędnym było stworzenie pełnego zaplecza technicznego oraz kompetencyjnego. Tu właśnie pojawia się PROSUB – brazylijski program budowy sił podwodnych, rozwijany od 2008 roku we współpracy z francuskim koncernem stoczniowym Naval Group. To przedsięwzięcie ukształtowało całą infrastrukturę niezbędną do projektowania, budowy i obsługi nowoczesnych okrętów podwodnych.
W jego ramach powstała stocznia, baza dla jednostek podwodnych oraz zakład produkcyjny, który wraz z programem szkoleniowym stworzył dla Brazylii kompletny łańcuch kompetencji technologicznych. Ponad 250 specjalistów przeszło szkolenia we Francji, obejmujące spawalnictwo, obróbkę kadłubów, instalacje rurociągów oraz elektrykę okrętową. Dziś ICN w Itaguaí dysponuje zapleczem pozwalającym na samodzielne prowadzenie produkcji, integracji oraz prób systemowych, co czyni ten ośrodek jednym z najważniejszych punktów rozwoju przemysłu okrętowego w regionie.
Rozbudowana infrastruktura w stanie Rio de Janeiro pełni funkcję centrum kompetencyjnego brazylijskiej marynarki. Jednocześnie stanowi zaplecze dla kluczowego projektu strategicznego – budowy pierwszego w historii Brazylii okrętu podwodnego o napędzie jądrowym, SN-10 Álvaro Alberto.
Po raz pierwszy w Brazylii przeprowadzono dwie uroczystości związane z programem PROSUB jednego dnia, co dobrze pokazuje skalę przedsięwzięcia i tempo prac w Itaguaí.
Priorytet: pierwszy atomowy okręt Brazylii
Prace nad SN-10 postępują wolniej, niż pierwotnie zakładano. Jednostka ma zostać zwodowana w 2034 roku – dekadę później niż planowano. Opóźnienia wynikają przede wszystkim z presji budżetowej i ograniczeń systemowych, które towarzyszą budowie infrastruktury do obsługi napędu jądrowego i docelowego opanowania cyklu paliwowego.
Niezależnie od wyzwań projekt SN-10 pozostaje dla Brasílii kluczowy. Okręt ma stać się filarem odstraszania strategicznego, wzmacniając autonomię państwa w obszarze bezpieczeństwa morskiego oraz kontroli akwenów o znaczeniu gospodarczym.
Riachuelo – charakterystyka brazylijskich Scorpène
Okręty typu Riachuelo stanowią rozwinięcie konstrukcji Scorpène i zostały zaprojektowane jako nowoczesne jednostki zdolne do długotrwałego działania w wodach o rozbudowanej linii brzegowej. Dysponują załogą liczącą łącznie 42 marynarzy, wypornością podwodną 2000 ton, długością około 72 metrów i operacyjnym zanurzeniem do 300 metrów. Autonomiczność 70 dni pozwala na patrolowanie rozległej ZEE Brazylii oraz osłonę infrastruktury naftowej.
Uzbrojenie okrętów obejmuje ciężkie torpedy F21 oraz pociski przeciwokrętowe Exocet SM39 Block 2 Mod 2. Na wyposażeniu znajdują się sonary Thales TSM 2233 Eledone oraz flankowe TSM 2253, połączone w systemie S-Cube. Zapas uzbrojenia wynosi 18 sztuk. Naval Group dostarczyła zintegrowany system walki SUBTICS oraz wyrzutnie środków zakłócających torped Canto. Okręt wyposażono w peryskop ataku Safran Series 20 i komplet sonarów Thales tworzących system S-Cube, dzięki czemu jednostka zachowuje pełną świadomość sytuacyjną podczas działań podwodnych.
Nowe okręty podwodne w systemie bezpieczeństwa morskiego Brazylii
Wodowanie Almirante Karam pozwala tym samym na rozpoczęcie prób portowych, później morskich, co w połączeniu z wejściem do służby S42 Tonelero wzmacnia potencjał brazylijskiej floty w sposób wymierny. Modernizacja sił podwodnych wpisuje się też w szerszą transformację Marinha do Brasil, która konsekwentnie odbudowuje swoje zdolności morskie.
PROSUB zapewnia przewagę nie tylko w wymiarze taktycznym, lecz także przemysłowym. Brazylia przechodzi od roli odbiorcy technologii do państwa zdolnego do samodzielnej budowy i utrzymania okrętów podwodnych w całym cyklu życia.
Powiązane wpisy
Port Kołobrzeg w oczekiwaniu na przebudowę infrastruktury dostępowej
Port morski w Kołobrzegu przygotowuje się do planowanej modernizacji infrastruktury dostępowej oraz kanału portowego, która wpisuje się w długofalową strategię rozwoju portu. Przedsięwzięcie dotyczy zarówno toru wodnego, jak i nabrzeży znajdujących się dotychczas w dyspozycji wojska i pozostaje jednym z kluczowych tematów debaty wokół przyszłości portu.
W artykule
Kierunki rozwoju Portu Kołobrzeg były analizowane w ramach prac sejmowych komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Obrony Narodowej. Dyskusje dotyczyły możliwości rozbudowy portu, a także potencjalnych konsekwencji planowanych zmian infrastrukturalnych dla funkcjonowania miasta oraz Sił Zbrojnych RP.
Zmiany na nabrzeżach i torze wodnym w porcie morskim w Kołobrzegu
Jak wskazywał wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk, planowana przebudowa zakłada poszerzenie i pogłębienie toru wodnego, co w przyszłości ma umożliwić obsługę większych staków handlowych oraz pasażerskich. Istotnym elementem projektu pozostaje również modernizacja nabrzeża zlokalizowanego na terenach pozostających dotychczas w dyspozycji resortu obrony. W ramach tych założeń przewidywane jest przesunięcie linii nabrzeża użytkowanego przez Siły Zbrojne RP w głąb lądu.
Część obszarów o statusie zamkniętym ma zostać docelowo wyłączona ze struktur wojskowych. Odbudowa nabrzeża w nowym układzie przestrzennym planowana jest z udziałem Zarządu Portu Morskiego Kołobrzeg.
Finansowanie i współpraca instytucji
Zarząd portu zakłada ubieganie się o dofinansowanie inwestycji ze środków Krajowego Planu Odbudowy oraz innych instrumentów finansowych. Warunkiem rozpoczęcia procedur aplikacyjnych pozostaje jednak zakończenie prac projektowych i środowiskowych. Podstawą do dalszych działań jest porozumienie zawarte w ubiegłym roku pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej, zarządem portu oraz Urzędem Morskim w Szczecinie.
Dokument ten zakłada współpracę przy realizacji trzech zadań: przebudowie przyczółka Falochronu Zachodniego, modernizacji nabrzeży użytkowanych dotychczas przez wojsko oraz rozbudowie infrastruktury dostępowej wraz z kanałem portowym w granicach portu morskiego w Kołobrzegu.
Potencjał rozwojowy portu
Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury wskazują, że planowana przebudowa infrastruktury dostępowej i kanału portowego jest postrzegana jako istotny element dalszego rozwoju Portu Kołobrzeg. Zwiększenie parametrów wejścia oraz poprawa warunków nawigacyjnych mogłyby w przyszłości poszerzyć zakres obsługiwanych jednostek i wzmocnić rolę portu w regionalnym systemie transportowym.
Z kolei przedstawiciele Zarządu Portu Morskiego Kołobrzeg podkreślają, że port należy do nielicznych małych portów morskich w Polsce realizujących pełne spektrum funkcji – od obsługi ruchu pasażerskiego i rybołówstwa po przeładunki oraz zadania związane z obecnością wojska. W tym kontekście modernizacja wejścia do portu i infrastruktury nabrzeżowej postrzegana jest jako przedsięwzięcie o znaczeniu systemowym.
Harmonogram i koszty
W 2025 roku port funkcjonował w warunkach stabilnej działalności przeładunkowej, równolegle prowadząc prace przygotowawcze pod przyszłe inwestycje infrastrukturalne. Bieżące operacje portowe, widoczne również w postaci prac prowadzonych na nabrzeżach, nie oznaczają jednak rozpoczęcia zasadniczej przebudowy wejścia do portu ani infrastruktury dostępowej.
Obecnie działania koncentrują się na opracowaniu dokumentacji projektowej i środowiskowej, w tym programu funkcjonalno-użytkowego, który ma określić docelowy zakres inwestycji, jej harmonogram oraz strukturę finansowania. Zgodnie z dotychczasowymi założeniami część prac hydrotechnicznych pozostających w gestii administracji morskiej była wstępnie szacowana na około 40 mln zł. Koszty przebudowy nabrzeży użytkowanych przez wojsko zostaną określone po zakończeniu etapu projektowego.
