Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Wiatr, woda i ptaki – praca ornitologa przy morskich farmach wiatrowych
W ramach naszego cyklu artykułów na temat zawodów związanych z budową morskich farm wiatrowych, przybliżymy pracę ornitologa.
W artykule
Ornitolog przy budowie Morskich Farm Wiatrowych
Ornitolog jest jednym z niezbędnych ekspertów w procesie realizacji projektów morskich farm wiatrowych. To właśnie ornitolodzy są tymi, którzy dysponują niezbędną wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na ocenę wpływu takich inwestycji na populacje ptaków i ich siedliska.
Etap planowania z ornitologiem
Etap planowania i projektowania farmy wiatrowej to czas, kiedy rozpoczyna się praca ornitologa. Musi on przeprowadzić niezbędne badania ornitologiczne, które umożliwią ocenę obecności, aktywności różnorodnych gatunków ptaków, jak również zidentyfikowanie potencjalnych zagrożeń dla nich, związanych z realizacją inwestycji, a także określenie sposobu minimalizacji tych zagrożeń.
Aby pracować jako ornitolog, musisz spełniać kilka kryteriów:
- Edukacja: Zazwyczaj wymagane jest wykształcenie wyższe na kierunkach związanych z biologią, ekologią, ochroną środowiska lub podobnych. Wielu ornitologów ma tytuł magistra, a często nawet doktora w dziedzinie ornitologii lub pokrewnych dziedzin.
- Doświadczenie: Doświadczenie w pracy terenowej z ptakami jest niezbędne. Może to obejmować praktyki, wolontariat czy staże, które umożliwiły obserwację, badanie i zrozumienie zachowań ptaków, ich siedlisk i migracji. Szczególnie istotne jest doświadczenie w wykonywaniu obserwacji na morzu lub z jednostek pływających, bowiem specyfika tej pracy istotnie różni się od obserwacji na lądowych.
- Umiejętności techniczne: Ornitolog zajmujący się monitorowaniem ptaków na obszarach morskich farm wiatrowych potrzebuje specjalistycznego wyposażenia do obserwacji. Obejmuje to między innymi radary do śledzenia ruchów ptaków na dużych odległościach, specjalistyczne kamery do dokładnych obserwacji oraz urządzenia do nagrywania dźwięków, radary ornitologiczne, a także techniki i ich specyfikę, bowiem wyniki i jakość obserwacji na morzu jest silnie od nich uzależniona. Z uwagi na pracę w środowisku morskim i trudności związane z obserwacją ptaków na morzu musi znać specyfikę jednostek pływających lub samolotów w przyszłości również dronów, aby odpowiednio zaplanować i wykonać badania. Choć nie zawsze sam zajmuje się analizą zgromadzonych danych, powinien potrafić dostarczyć je w odpowiedniej formie analitykowi, który przy pomocy specjalistycznego oprogramowania i z użyciem zaawansowanych modeli statystycznych przeprowadza obliczenia, które finalnie są intepretowane przez ornitologa co wymaga również od niego znajomości procedur analitycznych. Z uwagi na ciągły rozwój technologii w zakresie badań ptaków niezbędna będzie wiedza i umiejętność wykorzystania coraz to nowszych narzędzi i urządzeń pomagających zoptymalizować pracę. Współpraca pomiędzy ornitologiem, a analitykiem jest kluczowa dla uzyskania pełnego obrazu wpływu morskich farm wiatrowych na populacje ptaków.
- Umiejętności analityczne: Ornitolog musi być w stanie analizować i interpretować dane, które zgromadził co wymaga solidnej wiedzy z zakresu statystyki i badań naukowych.
- Kondycja fizyczna: Praca ornitologa na morskich farmach wiatrowych wymaga dobrej kondycji fizycznej oraz zdolności do pracy w zmiennych warunkach pogodowych. Zadania mogą obejmować długotrwałe pobyty na jednostkach badawczych na morzu, obserwacje w trudnych warunkach oraz przemieszczanie się między różnymi punktami obserwacyjnymi. Wysoka dyspozycyjność jest kluczowa, ponieważ warunki do badań są zmiennne i często trudno je zaplanować z dużym wyprzedzeniem. Ornitolog musi być gotowy do szybkiego wyjazdu i możliwości spędzenia kilku dni na morzu w celu przeprowadzenia badań.
- Znajomość gatunków ptaków: Kluczowa dla ornitologa jest kompleksowa wiedza o gatunkach ptaków występujących w rejonie planowanej inwestycji. Wiedza ta powinna obejmować nie tylko rozpoznawanie poszczególnych gatunków, ale także zrozumienie ich zachowań, zwyczajów pokarmowych, cyklów życiowych oraz migracji. Znajomość zagrożeń, które wpływają na różne gatunki, jest równie ważna. Dodatkowo, ornitolog powinien być przygotowany do współpracy z analitykami i innymi specjalistami, aby efektywnie przekazywać zebrane dane i wspólnie interpretować wyniki analiz.
- Współpraca zespołowa: W obliczu skomplikowanych analiz oraz złożoności oddziaływań w ekosystemie, ornitolog musi potrafić efektywnie współpracować z analitykami, specjalistami od modelowania komputerowego oraz kolegami ornitologami zaangażowanymi w projekt. Umiejętność komunikacji oraz współpracy w zespołach jest kluczowa.
- Certyfikaty i Licencje: w kontekście morskich farm wiatrowych: W zależności od regionu i specyfiki projektu związanego z morskimi farmami wiatrowymi, mogą być wymagane specjalne certyfikaty lub licencje. Na przykład, w niektórych miejscach może być potrzebna licencja na obrączkowanie ptaków lub na prowadzenie badań w strefach chronionych przybrzeżnych obszarów. W związku z częstą pracą na jednostkach pływających ornitolog powinien posiadać odpowiednie przeszkolenia umożliwiające pracę na takich jednostkach.
- Pasja i cierpliwość: w kontekście morskich farm wiatrowych: Przy realizacji projektów związanych z morskimi farmami wiatrowymi, ornitolodzy mają kluczowe zadanie monitorowania ptaków i ich aktywności w obszarach inwestycji. Dlatego pasja do nauki o ptakach oraz cierpliwość w trakcie długotrwałych, szczególnie w specyficznych warunkach morskich, jest nieoceniona.
- Znajomość języków obcych: W pracy naukowej bardzo często wymagana jest biegła znajomość języka angielskiego, który jest lingua franca świata nauki. Może być też przydatna znajomość innych języków, zwłaszcza jeśli planujesz prowadzić badania w różnych krajach.
Czytaj więcej: https://portalstoczniowy.pl/zawody-przyszlosci-praca-operatorow-przy-morskich-farmach-wiatrowych/
Specjalizacje w ornitologii
Należy podkreślić, że ornitologia to dziedzina o szerokim zakresie badań. W tym kontekście, niektórzy specjaliści mogą skupiać się na konkretnych gatunkach czy grupach ptaków, takich jak sowy czy ptaki siewkowe. Inni zaś dostosowują swoje badania do specyficznych potrzeb związanych z budową morskich farm wiatrowych.
Metodologia pracy ornitologa: od monitoringu do analizy
Zadania, które na co dzień wykonuje ornitolog, rozpoczynają się od przygotowania metodyki monitoringu. Chodzi o to, aby zebrane dane spełniały założone cele badawcze. W szczególności mają one tworzyć bazę danych, na podstawie której można przeprowadzać rzetelne analizy i obliczenia. Na pokładzie jednostki badawczej, ornitolodzy przeprowadzają obserwacje ptaków migrujących, korzystając z lornetek oraz specjalistycznego radaru ornitologicznego. Ten zaawansowany system pozwala na automatyczne rejestrowanie przemieszczeń ptaków, dzięki czemu ornitolodzy mogą w czasie rzeczywistym obserwować trasy i wysokości przelotów ptaków i analizować ich zachowania oraz trasy migracyjne.
Ornitolog jako kluczowy członek zespołu projektowego
Ornitolodzy mogą specjalizować się w określonych grupach ptaków lub obszarach ich występowania. Ich badania obejmują takie zagadnienia, jak klasyfikacja gatunków (taksonomia), anatomia, cykle życiowe i ich związki z ekologią, a także ochrona gatunków zagrożonych wymarciem. W kontekście morskich farm wiatrowych, kluczową rolą ornitologa jest nie tylko monitorowanie i analiza wpływu tych struktur na populacje ptaków, ale przede wszystkim określenie we współpracy z działami technicznymi efektywnych i precyzyjnych działań mitygujących, które należy wdrożyć po wnikliwej analizie uzyskanych wyników.
Czytaj też: https://portalstoczniowy.pl/zawody-przyszlosci-praca-inspektorow-przy-morskich-farmach-wiatrowych/
Działania mitygacyjne w kontekście ochrony ptaków
Ornitolog jest aktywnie zaangażowany na różnych etapach realizacji projektu morskiej farmy wiatrowej – od fazy planowania przedsięwzięcia, przez budowę, eksploatację, aż po etap likwidacji farmy. Polega to na prowadzeniu regularnych wizyt w określonych interwałach czasowych, np. średnio raz w miesiącu. Jego zadaniem jest monitorowanie sytuacji ptaków oraz identyfikowanie ewentualnych zagrożeń. Na podstawie swoich obserwacji może proponować działania mitygacyjne, takie jak: optymalizacja położenia turbin, ograniczenie ich pracy w kluczowych okresach dla ptaków czy zastosowanie technologii odstraszania ptaków (np. dźwiękowe sygnały czy specjalne oświetlenie). Wszystko po to, by minimalizować wpływ farmy na populacje ptaków.
Ornitologia w kontekście trwałości i ekologii morskich farm wiatrowych
Morskie farmy wiatrowe to projekt o wielowymiarowym charakterze. Już na etapie planowania i projektowania istotne jest uwzględnienie kwestii związanych z ekologią. Ornitolog, jako nieodzowny członek zespołu projektowego, dba o to, aby rozwój technologiczny szedł w parze z troską o środowisko naturalne, szczególnie populacje ptaków. Jego rola nie kończy się z zakończeniem budowy – kontynuuje monitorowanie, aby zapewnić minimalizację oddziaływania farmy na środowisko ptasie. W ten sposób ornitologia staje się zawodem przyszłości, łączącym innowacyjność inżynierii z odpowiedzialnością ekologiczną i przyczyniając się do zrównoważonego rozwoju energetyki wiatrowej na morzu.
Autor: Mariusz Dasiewicz
Powiązane wpisy
AW189 i S-92 w irlandzkim systemie ratownictwa morskiego
Rosnąca liczba interwencji irlandzkiej Straży Przybrzeżnej, zmiany w lotniczym komponencie systemu SAR oraz sposób wykorzystania śmigłowców ratowniczych stały się przedmiotem coraz częstszej debaty.
W artykule
W irlandzkich realiach decyzje sprzętowe nie zawsze są jednoznacznie postrzegane jako wzmocnienie zdolności operacyjnych, co wynika ze specyfiki działań prowadzonych na wodach Atlantyku.
W jednej z dyskusji pod naszym wcześniejszym artykułem (link do tekstu), dotyczącym rosnącej liczby interwencji irlandzkiej Straży Przybrzeżnej prowadzonych w wymagających warunkach u wybrzeży Irlandii, pojawiły się uwagi naszego czytelnika z portalu X – Wojtka. Zwrócił on uwagę, że zastąpienie wykorzystywanych dotychczas śmigłowców S-92 maszynami typu AW189 nie musi być jednoznacznie postrzegane jako wzmocnienie systemu SAR, a w praktyce może oznaczać zmianę profilu operacyjnego irlandzkiego ratownictwa morskiego.
Analiza dostępnych danych technicznych obu maszyn pokazuje, że ta uwaga nie jest pozbawiona podstaw, choć jej pełne znaczenie ujawnia się dopiero w zestawieniu realnych scenariuszy działań prowadzonych w trudnych warunkach pogodowych i daleko od linii brzegowej. To właśnie ten kontekst stał się punktem wyjścia do szerszego spojrzenia na temat zmian w irlandzkim morskim komponencie lotniczym SAR.
Geografia, która nie wybacza uproszczeń
Irlandia należy do państw o wyjątkowo wymagających warunkach prowadzenia morskich akcji ratowniczych. Otwarty Atlantyk, długa i skalista linia brzegowa, liczne klify oraz wyspy oddalone od stałego lądu sprawiają, że ratownictwo morskie ma tu charakter nie tylko przybrzeżny, lecz często oceaniczny. W takich warunkach margines błędu podczas akcji ratunkowych bywa niewielki, a decyzje sprzętowe nabierają znaczenia, które trudno porównać z realiami Bałtyku czy Morza Północnego.
To właśnie dlatego w Irlandii każda zmiana w systemie SAR – zwłaszcza dotycząca lotnictwa – jest analizowana nie tylko przez specjalistów, lecz także przez byłych dowódców, ratowników oraz środowisko morskie.
Przypadek statku rybackiego Fastnet jako punkt odniesienia
Dobrym przykładem tej dyskusji jest akcja ratownicza z 15 grudnia 2025 roku przeprowadzona przy francuskim kutrze rybackim Fastnet, który po awarii silnika osiadł na skałach w rejonie Dingle. Z pokładu jednostki ewakuowano 14 członków załogi przy użyciu śmigłowca ratowniczego bazującego w Shannon. Operacja była prowadzona w trudnych warunkach pogodowych, przy silnym wietrze oraz wysokiej fali, a całe podjęcie trwało około 20 minut.
Akcja zakończyła się powodzeniem, jednak – co istotne – wymagała dwóch podejść śmigłowca. W komentarzach pojawiły się głosy, że w przypadku wcześniej wykorzystywanych maszyn używanych przez irlandzką Straż Przybrzeżną możliwe byłoby jednorazowe zabranie całej załogi, co stało się punktem wyjścia do debaty nad przydatnością poszczególnych typów śmigłowców w działaniach irlandzkiego systemu SAR.
Gdzie kończy się „wystarczająco dobrze”
Były dyrektor irlandzkiej Straży Przybrzeżnej zwrócił uwagę, że akcja przy Fastnet przebiegała blisko brzegu. W jego ocenie podobne zdarzenie, lecz mające miejsce kilkaset mil morskich od lądu, mogłoby mieć zupełnie inny finał. W takich warunkach liczba osób możliwych do ewakuacji podczas jednego podejścia śmigłowca przestaje być detalem technicznym, a staje się kwestią życia i śmierci.
W tym kontekście zasadna pozostaje uwaga, że samo wprowadzenie czterech śmigłowców AW189 nie musi automatycznie oznaczać wzmocnienia zdolności irlandzkiej Straży Przybrzeżnej. Zastąpienie wcześniej wykorzystywanych cięższych śmigłowców S-92 inną konstrukcją, zaprojektowaną pod odmienny profil zadań, oznacza zmianę charakteru operacyjnego systemu ratownictwa. Dlatego krytyczne głosy pojawiające się wokół tej decyzji nie odnoszą się do jakości samej maszyny, lecz do konsekwencji jej wykorzystania w trudnych warunkach środowiskowych, typowych dla irlandzkiego wybrzeża.
Właśnie w tym miejscu różnice pomiędzy poszczególnymi typami maszyn zaczynają mieć znaczenie operacyjne, a nie tylko katalogowe. Dodatkowy lot, który przy brzegu jest możliwy, na otwartym Atlantyku może już nie wchodzić w grę.
Leonardo AW189 – charakterystyka konstrukcji i zastosowanie
Leonardo AW189 to cywilny, dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy, rozwijany przez europejski koncern Leonardo od 2011 roku. Konstrukcja została zaprojektowana z myślą o szerokim spektrum zastosowań, obejmujących zadania transportowe, operacje offshore oraz misje poszukiwawczo-ratownicze. Maszyna charakteryzuje się maksymalną masą startową na poziomie około 8,6 tony oraz kabiną umożliwiającą elastyczną konfigurację pod kątem transportu osób lub wyposażenia specjalistycznego.
AW189 są wykorzystywane w zadaniach poszukiwawczo-ratowniczych przez użytkowników cywilnych i państwowych. W zależności od konfiguracji śmigłowce te mogą przenosić wyposażenie medyczne oraz sprzęt do ewakuacji poszkodowanych z użyciem wciągarki. Konstrukcja AW189 znajduje zastosowanie w działaniach prowadzonych zarówno w rejonach przybrzeżnych, jak i w głębi morza.
Sikorsky S-92 – cięższa platforma dla zadań offshore i SAR
Sikorsky S-92 to dwusilnikowy śmigłowiec zaprojektowany z myślą o długotrwałych operacjach nad morzem, w szczególności na potrzeby przemysłu wydobywczego oraz służb ratowniczych. Konstrukcja charakteryzuje się większymi wymiarami kadłuba oraz obszerną kabiną, co umożliwia jednorazowy transport większej liczby osób lub rozbudowanego wyposażenia medycznego i ratowniczego.
Śmigłowce S-92 od lat są wykorzystywane w zadaniach poszukiwawczo-ratowniczych w takich państwach jak Irlandia, Wielka Brytania czy Republika Korei, zarówno przez służby państwowe, jak i operatorów cywilnych realizujących kontrakty rządowe. Konstrukcja ta znalazła szerokie zastosowanie w operacjach offshore, gdzie istotne znaczenie mają duży zasięg oraz długi czas lotu, szczególnie przy działaniach prowadzonych daleko od linii brzegowej.
Porównanie śmigłowców AW189 i S-92
Parametr Leonardo AW189 Sikorsky S-92 Typ śmigłowca dwusilnikowy, wielozadaniowy dwusilnikowy, wielozadaniowy Producent Leonardo Sikorsky Długość ok. 17,6 m ok. 17,1 m Wysokość ok. 5,1 m ok. 5,0 m Średnica wirnika nośnego ok. 14,6 m ok. 17,2 m Maksymalna masa startowa ok. 8 600 kg ok. 12 000 kg Prędkość przelotowa ok. 260 km/h ok. 280 km/h Pułap praktyczny ok. 4 600 m ok. 4 600 m Zasięg maksymalny ok. 900 km ok. 1 000 km Pojemność kabiny do ok. 19 osób (zależnie od konfiguracji) do ok. 19 osób (większa przestrzeń) Dlaczego Irlandia patrzy na to inaczej niż reszta Europy
To, co w innych państwach uznawane jest za akceptowalny kompromis, w irlandzkich realiach bywa oceniane znacznie surowiej. Wynika to nie tylko z geografii, lecz także z charakteru zdarzeń, z jakimi służby mierzą się na co dzień. Duża część interwencji dotyczy jednostek rybackich i handlowych operujących daleko od lądu, często w warunkach szybko pogarszającej się pogody.
W takich sytuacjach zdolność do jednorazowego podjęcia większej liczby rozbitków ma znaczenie kluczowe. Nie zawsze istnieje możliwość powrotu po kolejnych poszkodowanych, nawet jeśli teoretycznie czas dolotu na to pozwala.
Dyskusja, która jeszcze się nie zakończyła
Zmiany w irlandzkim systemie ratownictwa lotniczego pozostają przedmiotem ożywionej debaty, ponieważ dotyczą nie tylko używanego sprzętu, lecz także realnych możliwości prowadzenia akcji ratowniczych w jednym z najbardziej wymagających akwenów Europy. Przykład interwencji przy Fastnet pokazuje, że różnice pomiędzy wykorzystywanymi konstrukcjami śmigłowców mają wymiar praktyczny i bezpośrednio wpływają na przebieg działań poszukiwawczo-ratowniczych.
Zestawienie śmigłowców różniących się gabarytami, masą oraz przestrzenią kabiny unaocznia, że nie każda zmiana sprzętowa oznacza automatyczne wzmocnienie zdolności operacyjnych. W warunkach, w których kluczowe znaczenie ma jednorazowe podjęcie jak największej liczby osób lub prowadzenie działań daleko od brzegu, charakterystyka i możliwości nabiera szczególnego znaczenia.
Obecnie lotniczy komponent irlandzkiego systemu SAR przechodzi etap zmian związanych z realizacją rządowego kontraktu przez operatora Bristow Ireland. W jego ramach dotychczas wykorzystywane śmigłowce Sikorsky S-92 są stopniowo zastępowane maszynami Leonardo AW189. Pierwsze śmigłowce nowego typu zostały już wprowadzone do służby, jednak proces pełnego przejścia na nową flotę wciąż trwa.
Wracając do punktu wyjścia, w którym nasz czytelnik zwrócił uwagę na niejednoznaczną ocenę zmian w irlandzkim lotniczym komponencie SAR, zasadne pozostaje pytanie o długofalowe konsekwencje tej decyzji. Czy w dłuższej perspektywie zmiana wykorzystywanych śmigłowców na wariant morski AW189 rzeczywiście przełoży się na wzrost skuteczności ratownictwa morskiego w warunkach częstych sztormów i szybko zmieniającej się pogody u wybrzeży Irlandii, czy też przyniesie nowe wyzwania organizacyjne i operacyjne dla irlandzkiej Straży Przybrzeżnej? Odpowiedź na to pytanie przyniosą zapewne najbliższe lata, pokazując w praktyce, czy ta ryzykowna decyzja przyniosła zamierzony efekt, czy też ujawniła swoje ograniczenia.
