Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
To już pewne: idzie trzęsienie ziemi w państwowych stoczniach
Według naszych źródeł zbliżonych do ministerstwa gospodarki morskiej i państwowych spółek nadzorujących firmy stoczniowe, w najbliższym czasie nastąpią znaczące przekształcenia własnościowe w tym sektorze. Z posadami może pożegnać się część prezesów i członków zarządów przedsiębiorstw stoczniowych.
Dzisiaj większość państwowych stoczni kontrolowanych przez Skarb Państwa należy pośrednio do Polskiej Grupy Zbrojeniowej, którą z kolei nadzoruje ministerstwo obrony. Wkrótce jednak ma się to zmienić. Jak mówią nasi rozmówcy, w grę wchodzą trzy opcje.
– Albo minister gospodarki morskiej Marek Gróbarczyk przejmie wszystkie stocznie, albo zgarnie tylko te spółki, które znajdują się w Szczecinie, a firmy trójmiejskie zostaną w grupie PGZ. Trzeci wariant wygląda tak: w PGZ zostają tylko Stocznia Wojenna i Centrum Techniki Morskiej – mówi jeden z pracowników MGMiŻŚ, prosząc o anonimowość.
Trwają rozmowy
Pierwsze informacje świadczące o tym, że szykują się zmiany w państwowych stoczniach w mediach pojawiły pod koniec kwietnia. Branżowy portal Defence24.pl napisał wówczas, że ministerstwo gospodarki morskiej prowadzi rozmowy z resortem obrony „w celu przejęcia nadzoru nad spółkami z branży stoczniowej, wchodzącymi w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej”.
Potwierdziliśmy tę informację w biurze prasowym ministerstwa żeglugi. Resort jednak nie podał nam szczegółów ewentualnych zmian.
„Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej prowadzi z Ministerstwem Obrony Narodowej oraz PGZ w koordynacji z KPRM rozmowy na temat przejęcia nadzoru nad spółkami z branży stoczniowej, które to podmioty wchodzą obecnie w skład grupy kapitałowej PGZ S.A. Na obecnym etapie nie ma jeszcze decyzji, które to będą podmioty oraz czy operacja zostanie przeprowadzona jednorazowo, czy też będzie rozłożona w czasie” – w odpowiedzi na nasze pytania napisało biuro prasowe ministerstwa gospodarki morskiej.
Premier chce zabrać z PGZ wszystkie stocznie?
– W naszych kręgach od dawna mówiło się, że Morawiecki chciał przejąć stocznie, jeszcze kiedy był ministrem. W planie Morawieckiego ważne są projekty stoczniowe. A jak on miał je realizować, kiedy wszystkie firmy stoczniowe były w PGZ nadzorowanej przez Antoniego Macierewicza? Po dymisji Macierewicza droga po stocznie stała się prosta, a więc i proces przyśpieszył – mówi jeden z posłów Prawa i Sprawiedliwości.
Według odpowiedzi resortu gospodarki morskiej rozmowy pomiędzy ministerstwami koordynuje KPRM, a więc uczestniczą w nich ludzie premiera Mateusza Morawieckiego. Ten zaś podczas niedzielnej wizyty w Gdyni powiedział: „moja propozycja dzisiaj jest taka, żeby różne spory, swary, taką niezgodę w kontekście przemysłu stoczniowego, żeby wszystko złożyć w ręce ministra gospodarki morskiej Marka Gróbarczyka. Po to powołaliśmy ministerstwo gospodarki morskiej, żeby zaufać jego decyzjom”.
Premier Morawiecki stawia więc na ministra Gróbarczyka. Chodzi o przejęcie przez niego nadzoru nad Stocznią Szczecińską, Morską Stocznią Remontową Gryfia, Stocznią Remontową Nauta, spółkami Energomontaż-Północ i ST3 Offshore, a także Stocznią Gdańską i spółką GSG Towers, które właśnie Agencja Rozwoju Przemysłu przejmuje od ukraińskiego właściciela. Poza tym są jeszcze PGZ Stocznia Wojenna oraz Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej, ale nie wiadomo, czy premier Morawiecki miał na myśli również te firmy, kiedy mówił o składaniu „wszystkiego” w ręce ministra Gróbarczyka.
W sumie to kilkadziesiąt stanowisk w zarządach i radach nadzorczych spółek stoczniowych. Czy osoby, które obecnie rządzą w tych firmach, mają się czego bać? Nasz rozmówca z jednej ze spółek stoczniowych twierdzi, że tak.
– Zmiany na pewno będą. I to duże. Kondycja finansowa państwowych stoczni nie jest dobra, a więc wskazanie winnych nie będzie trudne, przegranych nikt nie żałuje. Znam takich, którzy już spakowali swoje rzeczy i czekają na decyzję – mówi nasz informator.
Ale nie wiadomo, kiedy ta decyzja nastąpi. Nieoficjalnie ustaliliśmy, że ministerstwo gospodarki morskiej oraz kancelaria premiera chcą rozpocząć proces jeszcze przed wakacjami.
Nowa spółka wciągnie stocznie
Nasz rozmówca z ministerstwa gospodarki morskiej twierdzi, że podmiotem, który będzie nadzorował wszystkie spółki stoczniowe albo ich cześć będzie Fundusz Rozwoju Spółek S.A. Niewiele wiadomo o tej firmie. Prezesem jest w niej Paweł Kolczyński, menadżer z bogatym doświadczeniem zdobytym w firmach państwowych. Na stronie internetowej FRS można przeczytać: „Działalność transakcyjną rozpoczęliśmy w II kwartale 2017 roku. Koncentrujemy się na wspieraniu realizacji planów naprawczych i restrukturyzacji, poprawie płynności finansowej, zasileniu kapitału obrotowego, poprawie struktury bilansu, finansowaniu inwestycji o charakterze rozwojowym i modernizacyjnych oraz finansowaniu kontraktów i zamówień”. Nadzór właścicielski nad tą firmą sprawuje ministerstwo gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej.
– Chwilę po objęciu stanowiska szefa rządu przez Morawieckiego doszło do podwyższenia kapitału zakładowego tej spółki – zauważa jedno z naszych źródeł. – Dosypane pieniądze mają posłużyć do przejęcia stoczni od Polskiej Grupy Zbrojeniowej. To manewr niemal identyczny do tego ze stycznia 2017 roku. Wtedy Agencja Rozwoju Przemysłu podwyższyła kapitał PGZ, która kupiła Szczeciński Park Przemysłowy, czyli obecną Stocznię Szczecińską – tłumaczy pracownik ministerstwa gospodarki morskiej.
Kapitał zakładowy Funduszu Rozwoju Spółek po podwyższeniu dzieli się na 499 733 akcji, przy czym wartość nominalna każdej z nich to 100 zł. Dla porównania: za wykupienie Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni z rąk syndyka spółka PGZ Stocznia Wojenna zapłaciła 225 mln zł. W komunikacie dotyczącym zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego Funduszu Rozwoju Spółek zacytowano prezesa Pawła Kolczyńskiego. Ten zaznaczył, że podwyższenie kapitału ułatwi FRS realizację programu wsparcia przedsiębiorstw państwowych „w dążeniu do wzmocnienia ich siły ekonomicznej i rynkowej, w szczególności w prowadzeniu i rozwijaniu działalności gospodarczej, jak również w realizacji procesów restrukturyzacji”.
O to, czy za proces restrukturyzacji polskich stoczni będzie odpowiadał właśnie Fundusz Rozwoju Spółek, zapytaliśmy w resorcie gospodarki morskiej. Ten ani nie zaprzeczył, ani nie potwierdził naszych informacji. W wymijającej odpowiedzi biura prasowego czytamy: „Nie wykluczamy, że FRS jako podmiot specjalizujący się w programach restrukturyzacyjnych i dedykowany przez rząd branży morskiej, zostanie wykorzystany do prac nad alokacją i restrukturyzacją podmiotów stoczniowych, jednak na obecnym etapie nie ustalono jeszcze ostatecznej formy jego udziału w projekcie”.
Pytanie w tej sprawie przesłaliśmy też do Funduszu Rozwoju Spółek, ale do momentu publikacji tego tekstu nie otrzymaliśmy odpowiedzi.
Podpis: tz
Powiązane wpisy
-
GRA CIENI – Operacja „Północny Korsarz” – Analiza Operacyjna
Rosja pali „legendę”, chroniąc okrętem podwodnym pusty tankowiec. To nie walka o ropę, ale o to, co (lub kto) jest na pokładzie tankowca Marinera. USA mają okno dla SOF do 10 stycznia. Potem cel zniknie w rosyjskiej strefie A2/AD.
W artykule
Co to oznacza?
Fasada pościgu i anomalie operacyjne
Większość doniesień dotyczących pościgu za tankowcem Marinera, znanym wcześniej jako Bella 1, zatrzymuje się na powierzchni wydarzeń: mówi się o naruszaniu sankcji, flocie cieni oraz prawnym chaosie wywołanym nagłą zmianą bandery na rosyjską.
Z mojej perspektywy ta mechanika incydentu wydaje się prosta – statek opuścił Iran bez ładunku, przemierzył Atlantyk w kierunku Wenezueli, został namierzony przez Amerykanów jeszcze przed wejściem do portu, a długi pościg zakończył się przemalowaniem nazwy i formalnym wciągnięciem jednostki do rosyjskiego rejestru państwowego.
W chwili pisania tej analizy Marinera, już pod rosyjską banderą i w asyście okrętów WMF, przemieszcza się na północ przez korytarz atlantycki między Szkocją a Islandią. Ten obraz odpowiada na pytanie „co” się dzieje, ale milczy na temat tego, dlaczego zachowanie obu stron tak drastycznie odbiega od rutyny zarówno shadow fleet, jak i standardowego egzekwowania sankcji.
Kiedy procedura staje się sygnałem alarmowym
Gdyby Marinera była tylko kolejnym ogniwem łańcucha naftowego, wiele elementów tej układanki wyglądałoby inaczej.
Przede wszystkim transport ropy z Iranu do Wenezueli nie ma sensu ekonomicznego, gdyż oba kraje objęte są sankcjami i borykają się z problemem upłynnienia własnego surowca, a przerzucanie go przez ocean nie rozwiązuje żadnego z tych problemów.
Jeszcze istotniejsza jest jednak sekwencja zdarzeń. W standardowym modelu egzekwowania blokad służby obserwują, dokumentują i czekają, aż naruszenie stanie się faktem dokonanym – ładunek trafi do ładowni, a transakcja zostanie odnotowana.
W tym przypadku USA podjęły pościg przed załadunkiem, przed wejściem do portu i przed zaistnieniem przestępstwa w klasycznym rozumieniu. Amerykanie ruszyli w pościg za pustym kadłubem, który w teorii mógłby podjąć legalny fracht w dowolnym innym porcie.
Pusty kadłub nie jest przestępstwem, podobnie jak sam profil statku pasujący do floty cieni. Naruszeniem są ładunek i transakcja. Gdy aparat państwa o potencjale USA łamie tę rutynę i działa prewencyjnie, zanim elementy układanki zdążą się ułożyć, zazwyczaj oznacza to reakcję nie na handel, ale na misję, której za wszelką cenę nie można dopuścić do realizacji.
Utrata widoczności w zamian za przerwanie misji
W praktyce morskiej Stanów Zjednoczonych takie działania prewencyjne są wyjątkiem, wymagającym przedstawienia decydentom czegoś więcej niż tylko „złej reputacji” armatora.
Decyzja o pościgu za Marinerą, podjęta mimo braku ładunku, niesie za sobą konkretny koszt operacyjny. Wejście do gry „zbyt wczesne” oznacza bezpowrotną utratę potencjalnych danych wywiadowczych: trasy, portu docelowego, kontaktów na lądzie oraz całej sieci pośredników. Służby zazwyczaj chronią tę widoczność jak najdłużej, by budować na niej kolejne sprawy.
Jeżeli w Waszyngtonie zaakceptowano utratę tej potencjalnej wiedzy w zamian za przerwanie rejsu, to znak, że jego cel uznano za groźniejszy niż koszty polityczne i utrata informacji o siatce przemytniczej. Lub tą wiedze posiadły.
Asymetria kosztów i koniec gry w zaprzeczalność
Tutaj ujawnia się podwójna asymetria kosztów. Flota cieni działa na prostym rachunku, tj. kadłub jest jednorazowy, ładunek nie. Stare, niedoubezpieczone tankowce są wpisane w model biznesowy jako zasoby, które można poświęcić – jeśli jednostka wpada, po cichu znika z rejestru. Nie angażuje się MSZ, nie wysyła okrętów, nie robi się z tego sprawy państwowej.
Tymczasem USA akceptują ryzyko dyplomatyczne i napięcie z Rosją, by ścigać pusty VLCC, a Moskwa akceptuje przypisanie odpowiedzialności, wysyła eskortę z okrętem podwodnym włącznie i zamienia aktywo o profilu „deniable” w pełnoprawny statek państwowy. Żadne poważne państwo nie eskaluje sytuacji dla ochrony złomowego kadłuba. Taka wymiana ciosów jest racjonalna tylko wtedy, gdy stawką nie jest ropa, lecz wynik misji – coś lub ktoś na pokładzie, czego utrata byłaby strategicznie nieakceptowalna.
Najmocniejszym sygnałem, że nie mamy do czynienia z „kolejnym statkiem floty cieni”, jest decyzja Moskwy o porzuceniu logiki tej floty. Flota Cieni żyje z rozmycia odpowiedzialności: wygodne bandery, firmy-wydmuszki, brak bezpośredniego łącza statek–państwo. Z chwilą, gdy Bella 1 oficjalnie staje się Marinerą w rosyjskim rejestrze, a na jej burcie pojawia się rosyjska bandera, Kreml niszczy możliwość wiarygodnego zaprzeczania.
Statek przestaje być anonimowym ogniwem, staje się aktywem państwowym, a Rosja podnosi stawkę sporu z poziomu „egzekwowanie sankcji” na poziom „spór o suwerenność bandery”. Takich działań nie podejmuje się dla ropy. Robi się to, gdy przejęcie statku oznaczałoby nie tylko dochodzenie w sprawie ładunku, ale realne ryzyko zatrzymania ludzi, sprzętu lub zdolności, których państwo nie może stracić.
Flota cieni jako wektor sił specjalnych
Moja hipoteza, która spaja te anomalie, przesuwa punkt ciężkości z surowców na personel wysokiej wartości i zdolności ISR.
VLCC (tankowce) zapewnia dużą przestrzeń wewnętrzną, zasilanie i naturalne maskowanie dla modułowych pakietów rozpoznania, zestawów SIGINT/ELINT czy mobilnych węzłów dowodzenia – bez konieczności modyfikowania sylwetki statku.
Wykorzystanie Marinery jako platformy dla sił specjalnych (SSO) wpisuje się w obserwowany od lat schemat działań hybrydowych Federacji Rosyjskiej, który wcześniej analizowałem przy okazji operacji na Bałtyku i zagrożenia dla Gotlandii (operacja „Koń Morski”).
Wzorce z Bałtyku i Morza Czarnego pokazują, że Rosja traktuje cywilne jednostki jako podwójnego przeznaczenia: od maskowania kontenerów ze sprzętem rozpoznawczym, po wsparcie logistyczne dla grup dywersyjnych.
Jeśli Marinera miała dostarczyć do Wenezueli personel wysokiej wartości – na przykład doradców ds. walki elektronicznej, systemów OPL czy operatorów dronów – to incydent ten jest pierwszą próbą przeniesienia bałtyckiego modelu „floty cieni jako wektora SSO” na teatr atlantycki.
To tłumaczy determinację USA w dążeniu do przerwania misji za wszelką cenę – nie chodzi o ropę, lecz o zablokowanie instalacji rosyjskiego „ucha i oka” w pobliżu amerykańskiej strefy wpływów.
Marinera jako przynęta operacyjna
Analiza operacyjna wskazuje jednak na jeszcze jeden, szerszy wymiar roli Marinery, gdyż w innym moim scenariuszu operacyjnym może ona działać jako taktyczna przynęta (decoy), absorbująca uwagę i zasoby amerykańskiej blokady w kluczowym momencie.
Równolegle z pościgiem za tankowcem Marinera, z wenezuelskich portów wyszło co najmniej kilkanaście innych tankowców objętych sankcjami, przewożących miliony baryłek ropy. W tej masowej ucieczce Marinera – pusty statek, ale z największym rozgłosem medialnym, rosyjską eskortą i okrętem podwodnym – skupia na sobie nieproporcjonalnie dużą część zasobów USA: od samolotów P-8 Poseidon, przez okręty USCG, aż po aparat dyplomatyczny.
W tym czasie jednostki z realnym ładunkiem mają znacznie większą szansę na przełamanie blokady, wykorzystując efekt saturacji. To klasyczna gra na przeciążenie systemu: „hałaśliwy” cel wiąże siły, podczas gdy właściwy ładunek przemyka w cieniu. To znana mi dobrze rosyjska metoda operacyjna.
Okno decyzji – ucieczka pod parasol Floty Północnej
Decyzja o nagłej zmianie kursu na północ również odbiega od logiki handlowej. Zwrot w stronę Islandii i Grenlandii jest nielogiczny dla frachtowca, ale sensowny dla platformy operacyjnej, której celem staje się przerwanie misji i odzyskanie zasobów pod osłoną własnej floty.
Taki manewr wyprowadza statek w strefę, gdzie rosyjska marynarka ma przewagę, a warunki geograficzne utrudniają działania przeciwnika. W tym kontekście rozmieszczenie w Wielkiej Brytanii samolotów wsparcia sił specjalnych i sygnały o maszynach „lecących na północ” nabierają nowego znaczenia. Nie jest to już tylko demonstracja siły, lecz przygotowanie wariantu, w którym w krótkim oknie czasowym trzeba uniemożliwić dotarcie wrażliwych zasobów do rosyjskiej strefy obrony powietrznej.
Z operacyjnego punktu widzenia sytuacja wokół Marinery jest dynamiczna i ograniczona czasowo. Przy obecnej prędkości i kursie, statek dotrze do strefy pełnej osłony rosyjskiej Floty Północnej w rejonie Morza Norweskiego i Barentsa po 12–13 stycznia.
Wówczas znajdzie się w zasięgu gęstej rosyjskiej osłony antydostępowej (A2/AD), co uczyni jakikolwiek abordaż politycznie i militarnie niewykonalnym. Jeśli USA zdecydują się na operację kinetyczną, najbardziej prawdopodobne okno to 8–10 stycznia 2026 r.
Przemawiają za tym prognozy pogody wskazujące na krótkotrwałą poprawę warunków nad Atlantykiem, wciąż relatywnie duży dystans od rosyjskich baz oraz sygnały OSINT sugerujące gotowość sił specjalnych. Brak działania do 10 stycznia drastycznie obniża prawdopodobieństwo wariantu siłowego.
Po 13 stycznia pozostanie jedynie scenariusz pościgu do portu i działań w sferze prawno-sankcyjnej, co będzie równoznaczne z utratą dostępu do tego, co faktycznie znajduje się na pokładzie.
Wnioski Operacyjne
To gra o stawkę wyższą niż ropa
Opisanie sprawy Marinery wyłącznie jako epizodu wojny z flotą cieni dobrze tłumaczy mechanikę incydentu, ale nie wyjaśnia zachowania państw. Analiza wskazuje na skomplikowaną grę na trzech poziomach.
Po pierwsze, wczesna interwencja USA i rosyjska eskalacja sugerują, że stawką jest personel wysokiej wartości lub zdolności wywiadowcze, których utrata jest nieakceptowalna.
Po drugie, Marinera służy jako taktyczna przynęta, wiążąc amerykańskie zasoby i umożliwiając masową ucieczkę tankowców z realnym ładunkiem ropy. Po trzecie, incydent ten testuje granice determinacji USA oraz skuteczność rosyjskiej strategii „reflagowania i eskorty” jako nowej metody omijania blokad.
W tym ujęciu Marinera staje się nie symbolem walki z omijaniem sankcji, lecz testem tego, jak daleko państwa są gotowe się posunąć, gdy stawką nie jest surowiec, lecz ludzie i aktywa operacyjne w globalnej rozgrywce, które trzeba bezwzględnie chronić chronić lub wykorzystać politycznie.
Pozdrawiam i dziękuję.
