USA przejmuje kolejny rosyjski superjacht 

Należący do Rosjan superjacht „Amadea” zacumowany na Fidżi odpłynął we wtorek do USA po tym, jak sąd w tym wyspiarskim kraju Pacyfiku nakazał jego usunięcie. Według władz utrzymanie jednostki jest stratą pieniędzy w obliczu sporów prawnych związanych z jego zajęciem.
Grupa zadaniowa KleptoCapture Departamentu Sprawiedliwości USA koncentruje się na zajmowaniu jachtów i innych luksusowych aktywów rosyjskich oligarchów w celu wywarcia presji na prezydenta Rosji Władimira Putina w związku z wojną w Ukrainie.
13 kwietnia, 106-metrowa „Amadea” przybyła na Fidżi po 18-dniowej podróży z Meksyku. Została zajęta przez władze tego kraju po tym, jak Sąd Najwyższy wydał w zeszłym miesiącu amerykański nakaz, który powiązał jacht z rosyjskim oligarchą Sulejmanem Kerimowem, objętym sankcjami.
FBI poinformowało, że koszty eksploatacji luksusowego statku wartego 300 mln USD wynoszą od 25 do 30 mln USD rocznie, a Stany Zjednoczone miałyby płacić za utrzymanie jednostki po jej zajęciu.
Rząd Fidżi pokrył jednak koszty, podczas toczącej się apelacji właściciela statku firmy Millemarin Investments, w sądach tego kraju.
Sąd Najwyższy orzekł we wtorek, że interes publiczny wymaga, aby jacht „wypłynął z wód Fidżi”, ponieważ jego cumowanie na Fidżi „drogo kosztowało rząd Fidżi”, zgodnie z orzeczeniem.
Jacht wpłynął na wody Fidżi bez żadnego zezwolenia najprawdopodobniej po to, aby uniknąć ścigania przez USA.
Stany Zjednoczone twierdzą, że Kerimov jest beneficjentem Amadei, choć prawnicy zaprzeczyli temu i powiedzieli sądowi, że jest to własność innego rosyjskiego oligarchy, Eduarda Chudainatowa, byłego szefa rosyjskiego giganta energetycznego Rosnieft, który nie został objęty sankcjami.
W zeszłym miesiącu policja we Włoszech skonfiskowała inny luksusowy jacht należący podobno do Chudainatowa, wart około 700 milionów dolarów.
FBI stwierdziło w nakazie zajęcia, że Amadea próbowała uniknąć konfiskaty „niemal natychmiast” po inwazji wojsk rosyjskich na Ukrainę, wyłączając swój automatyczny system śledzenia 24 lutego.
Prawnik statku, Feizal Haniff, odmówił komentarza na temat wyroku.
Decyzja ta potwierdza zaangażowanie Fidżi w przestrzeganie międzynarodowych wniosków o wzajemną pomoc oraz międzynarodowych zobowiązań Fidżi.
Christopher Pryde, dyrektor prokuratury Fidżi
W oświadczeniu dyrektor prokuratury powiedział również, że sąd zgodził się na to aby „kwestie dotyczące prania pieniędzy i objętych sankcjami rosyjskich własności” powinny zostać rozstrzygane przez sąd amerykański.
Źródło: Reuters

Bezpieczny Bałtyk. Marynarka Wojenna z nowymi kompetencjami na morzu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziś, w piątek 9 stycznia, tzw. ustawę o bezpiecznym Bałtyku. Nowe przepisy znacząco porządkują zasady użycia sił morskich oraz rozszerzają katalog uprawnień Marynarki Wojennej na Bałtyku i poza polskimi wodami terytorialnymi.
W artykule
Nowe ramy działania Marynarki Wojennej na morzu dzięki ustawie
Podpisana ustawa formalnie nosi nazwę ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. W praktyce dokument reguluje sposób reagowania wojska, Straży Granicznej oraz Policji w środowisku morskim i powietrznym.
Kluczowy nacisk położono na zadania związane z monitorowaniem sytuacji na Bałtyku oraz ochroną infrastruktury krytycznej, obejmującej między innymi instalacje energetyczne i obiekty o znaczeniu strategicznym dla państwa.
Ochrona infrastruktury i użycie uzbrojenia
Ustawa wprowadza jednoznaczne zapisy umożliwiające użycie uzbrojenia przez jednostki Marynarki Wojennej oraz lotnictwo wojskowe w sytuacjach związanych z obroną infrastruktury krytycznej, samoobroną oraz ochroną innych wojskowych statków powietrznych i okrętów, a także jednostek Straży Granicznej i Policji.
W sytuacjach nagłych decyzja o otwarciu ognia może zostać podjęta przez dowódcę okrętu lub statku powietrznego po uzyskaniu zgody Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to ma skrócić czas reakcji w warunkach dynamicznie rozwijającego się zagrożenia.
Marynarka Wojenna poza wodami terytorialnymi
Istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Obok dotychczasowych zadań, takich jak udział w misjach pokojowych czy wsparcie sojuszników, pojawiła się możliwość prowadzenia działań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.
W praktyce oznacza to, że okręty Marynarki Wojennej mogą realizować zadania monitorowania bezpieczeństwa także na wodach międzynarodowych Bałtyku, bez konieczności każdorazowego uruchamiania długotrwałej procedury decyzyjnej.
Decyzja MON bez udziału prezydenta
Jednym z kluczowych rozwiązań wprowadzonych ustawą jest możliwość kierowania okrętów Marynarki Wojennej na wody międzynarodowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, bez angażowania głowy państwa. Do tej pory podobne działania wymagały postanowienia prezydenta, co w praktyce wydłużało proces decyzyjny i utrudniało szybkie reagowanie na zagrożenia na morzu, które dziś mają charakter nagły, trudny do jednoznacznej identyfikacji i wymagają natychmiastowej odpowiedzi.
Podczas prac parlamentarnych zapis ten był krytykowany przez część opozycji oraz przedstawicieli Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Argumenty te miały jednak charakter przede wszystkim ustrojowy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa morskiego decydujące znaczenie ma czas reakcji. Bałtyk jest akwenem niewielkim, silnie nasyconym infrastrukturą krytyczną i intensywnym ruchem jednostek cywilnych oraz wojskowych. W takich warunkach zdolność do natychmiastowego podjęcia decyzji o wyjściu okrętu w morze stanowi nie przywilej, lecz warunek skutecznego działania.
Nowe kompetencje Marynarki Wojennej i Straży Granicznej
Ustawa przyznaje jednostkom Marynarki Wojennej uprawnienia zbliżone do tych, którymi dysponuje obecnie Straż Graniczna. Dotyczy to między innymi możliwości kontrolowania obcych statków w sytuacjach uzasadnionych względami obronności lub bezpieczeństwa państwa, w tym podczas przepływu obcych jednostek przez polskie obszary morskie.
Jednocześnie kompetencje Straży Granicznej, takie jak zatrzymywanie statków czy kierowanie ich do wskazanego portu, zostały wyraźnie powiązane z zadaniami ochrony infrastruktury krytycznej na morzu.
Wejście w życie przepisów
Zgodnie z zapisami ustawy nowe regulacje wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to szybkie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad działania Marynarki Wojennej w jednym z najbardziej wrażliwych obszarów bezpieczeństwa państwa, jakim pozostaje Morze Bałtyckie.










