HNLMS Karel Doorman w operacji Aspides na Morzu Czerwonym

Holenderska Marynarka Wojenna wysłała okręt wsparcia logistycznego HNLMS Karel Doorman na Morze Czerwone, aby wspierać bezpieczeństwo morskie w ramach europejskiej operacji Aspides. Operacja ta ma kluczowe znaczenie dla stabilności regionu, zagrożonego zbrojnymi atakami jemeńskiej grupy terrorystycznej Huti.
Ministerstwo Obrony Niderlandów poinformowało 24 kwietnia 2024 roku, że okręt wsparcia HNLMS Karel Doorman rozpocznie swoje działania na Morzu Czerwonym w nadchodzącym miesiącu i będzie stacjonował w tym regionie aż do końca sierpnia. Jako integralna część operacji Aspides, HNLMS Karel Doorman będzie wspierał jednostki operujące na tych wodach, co wzmocni bezpieczeństwo na kluczowych szlakach żeglugowych.
Te działania wpisują się w szerszy kontekst zaangażowania Królewskiej Holenderskiej Marynarki Wojennej (Koninklijke Marine) która intensywnie uczestniczy w operacjach morskich, co w ostatnim czasie zaowocowało rozmieszczeniem fregaty HNLMS Tromp jako okrętu flagowego Stałej Grupy Morskiej NATO 1 (SNMG1).
Koninklijke Marine bierze także udział w operacjach grupy zadaniowej Joint Expeditionary Force – Maritime (JEF-M), zwiększającej bezpieczeństwo na północnym Atlantyku i chroniącej krytyczną infrastrukturę podmorską. Współpraca międzynarodowa ma na celu przygotowanie na potencjalne zagrożenia oraz wzmocnienie bezpieczeństwa regionalnego. W kontekście strategicznym, niedawna zmiana dowództwa nad Morską Grupą Zadaniową NATO z Holandii na Niemcy umacnia rolę NATO w regionie Morza Bałtyckiego.
Czytaj więcej o pociskach Huti które uderzają w tankowiec z rosyjską ropą na Morzu Czerwonym
W wyniku zagrożenia atakami Huti, międzynarodowe firmy żeglugowe zostały zmuszone do zmiany tras swoich statków handlowych, które teraz omijają region, przepływając wokół południowej Afryki przez Przylądek Dobrej Nadziei, co znacząco wpływa na koszty i czas tranzytu. To skłoniło kraje Europy i USA do zacieśnienia współpracy, mającej na celu wzmocnienie bezpieczeństwa na tych wodach.
Okręt HNLMS Karel Doorman, o długości 204,7 metra, szerokości 30,4 metra i wyporności 27 800 ton, dysponuje także 200 metrami linii ładunkowej dla pojazdów. Jest to jednostka nie tylko specjalizująca się w operacjach desantowych i wsparciu logistycznym, ale także służąca jako mobilne źródło paliwa dla innych okrętów. Jego wielkość pozwala na prowadzenie również innych misji związanych m.in. z operacjami humanitarnymi, ratowniczymi lub jako pływający szpital.
Dzięki napędowi spalinowo-elektrycznemu, HNLMS Karel Doorman jest zdolny do operowania na długich dystansach, co jest kluczowe w wymagającym środowisku Morza Czerwonego. Na okręcie znajduje się zaokrętowany śmigłowiec transportowy Cougar, dysponuje obszerną pojemnością ładunkową, co umożliwia transport oddziałów piechoty morskiej. Te zasoby pozwalają wspierać zarówno misje wojskowe, jak i humanitarne.
Autor: Mariusz Dasiewicz

Bezpieczny Bałtyk. Marynarka Wojenna z nowymi kompetencjami na morzu

Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziś, w piątek 9 stycznia, tzw. ustawę o bezpiecznym Bałtyku. Nowe przepisy znacząco porządkują zasady użycia sił morskich oraz rozszerzają katalog uprawnień Marynarki Wojennej na Bałtyku i poza polskimi wodami terytorialnymi.
W artykule
Nowe ramy działania Marynarki Wojennej na morzu dzięki ustawie
Podpisana ustawa formalnie nosi nazwę ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. W praktyce dokument reguluje sposób reagowania wojska, Straży Granicznej oraz Policji w środowisku morskim i powietrznym.
Kluczowy nacisk położono na zadania związane z monitorowaniem sytuacji na Bałtyku oraz ochroną infrastruktury krytycznej, obejmującej między innymi instalacje energetyczne i obiekty o znaczeniu strategicznym dla państwa.
Ochrona infrastruktury i użycie uzbrojenia
Ustawa wprowadza jednoznaczne zapisy umożliwiające użycie uzbrojenia przez jednostki Marynarki Wojennej oraz lotnictwo wojskowe w sytuacjach związanych z obroną infrastruktury krytycznej, samoobroną oraz ochroną innych wojskowych statków powietrznych i okrętów, a także jednostek Straży Granicznej i Policji.
W sytuacjach nagłych decyzja o otwarciu ognia może zostać podjęta przez dowódcę okrętu lub statku powietrznego po uzyskaniu zgody Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to ma skrócić czas reakcji w warunkach dynamicznie rozwijającego się zagrożenia.
Marynarka Wojenna poza wodami terytorialnymi
Istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Obok dotychczasowych zadań, takich jak udział w misjach pokojowych czy wsparcie sojuszników, pojawiła się możliwość prowadzenia działań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.
W praktyce oznacza to, że okręty Marynarki Wojennej mogą realizować zadania monitorowania bezpieczeństwa także na wodach międzynarodowych Bałtyku, bez konieczności każdorazowego uruchamiania długotrwałej procedury decyzyjnej.
Decyzja MON bez udziału prezydenta
Jednym z kluczowych rozwiązań wprowadzonych ustawą jest możliwość kierowania okrętów Marynarki Wojennej na wody międzynarodowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, bez angażowania głowy państwa. Do tej pory podobne działania wymagały postanowienia prezydenta, co w praktyce wydłużało proces decyzyjny i utrudniało szybkie reagowanie na zagrożenia na morzu, które dziś mają charakter nagły, trudny do jednoznacznej identyfikacji i wymagają natychmiastowej odpowiedzi.
Podczas prac parlamentarnych zapis ten był krytykowany przez część opozycji oraz przedstawicieli Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Argumenty te miały jednak charakter przede wszystkim ustrojowy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa morskiego decydujące znaczenie ma czas reakcji. Bałtyk jest akwenem niewielkim, silnie nasyconym infrastrukturą krytyczną i intensywnym ruchem jednostek cywilnych oraz wojskowych. W takich warunkach zdolność do natychmiastowego podjęcia decyzji o wyjściu okrętu w morze stanowi nie przywilej, lecz warunek skutecznego działania.
Nowe kompetencje Marynarki Wojennej i Straży Granicznej
Ustawa przyznaje jednostkom Marynarki Wojennej uprawnienia zbliżone do tych, którymi dysponuje obecnie Straż Graniczna. Dotyczy to między innymi możliwości kontrolowania obcych statków w sytuacjach uzasadnionych względami obronności lub bezpieczeństwa państwa, w tym podczas przepływu obcych jednostek przez polskie obszary morskie.
Jednocześnie kompetencje Straży Granicznej, takie jak zatrzymywanie statków czy kierowanie ich do wskazanego portu, zostały wyraźnie powiązane z zadaniami ochrony infrastruktury krytycznej na morzu.
Wejście w życie przepisów
Zgodnie z zapisami ustawy nowe regulacje wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to szybkie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad działania Marynarki Wojennej w jednym z najbardziej wrażliwych obszarów bezpieczeństwa państwa, jakim pozostaje Morze Bałtyckie.










