Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Rybołówstwo w kontekście zrównoważonego rozwoju – nowe kierunki i perspektywy
W świecie, gdzie rybołówstwo coraz częściej wiąże się z negatywnym wpływem na ekosystemy morskie, Polska kieruje się ku zmianie. 13 lipca 2023 roku, prezydent Andrzej Duda podpisał przełomową ustawę. Celem jest nie tylko promocja zrównoważonego rybołówstwa, ale przede wszystkim wprowadzenie nowych, proekologicznych standardów w tym sektorze.
W artykule
Czym jest nowa ustawa?
Zgodnie z komunikatem Kancelarii Prezydenta RP, celem ustawy jest wdrożenie w Polsce programu „Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027”. Jest to ważne narzędzie, które umożliwia finansowanie z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.
Program ten nie jest zupełnie nowy – znaczna część rozwiązań zawartych w ustawie bazuje na mechanizmach funkcjonujących w okresie programowania 2014–2020. Znane są kryteria ubiegania się o wsparcie finansowe i jego przyznawanie. Kluczowe znaczenie ma tutaj złożenie wniosku i podpisanie umowy o dofinansowanie.
Innowacje w ustawie
W nowej ustawie pojawiają się jednak innowacje. Przede wszystkim, wprowadza ona szeroko zakrojony system teleinformatyczny do obsługi udzielanej pomocy. Wprowadza także istotne zmiany w wdrażaniu rozwoju lokalnego prowadzonego przez społeczność w ramach Funduszu.
Ustawa definiuje zadania oraz kompetencje organów i jednostek organizacyjnych w zakresie promowania zrównoważonego rozwoju sektora rybołówstwa z udziałem środków finansowych pochodzących z Funduszu. Zawarte są w niej również szczegółowe zasady dotyczące warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Programu.
Priorytety ustawy
Ustawa określa, że wdrażanie w Polsce Funduszu w ramach Programu obejmie realizację wszystkich priorytetów, na których opiera się ten Fundusz. Wśród nich są:
- Priorytet 1 – Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych;
- Priorytet 2 – Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury;
- Priorytet 3 – Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych, wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich i sektora akwakultury;
- Priorytet 4 – Wzmocnienie międzynarodowego zarządzania oceanami oraz przyczynienie się do zapewnienia bezpieczeństwa i czystości mórz i oceanów;
- Priorytet 5 – Pomoc techniczna.
Zmiany w zarządzaniu
Instytucją zarządzającą, podobnie jak w perspektywie finansowej 2014–2020, będzie minister odpowiedzialny za rybołówstwo, a instytucją pośredniczącą będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Niektóre przepisy, takie jak te dotyczące rozszerzenia elektronicznego przekazywania dokumentów pierwszej sprzedaży i kompetencji Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego, wejdą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Nowa ustawa stanowi przełomowe zmiany dla sektora rybołówstwa w Polsce. Dzięki niej możliwe będzie lepsze zarządzanie zasobami morskimi, a tym samym osiągnięcie zrównoważonego rozwoju tego sektora. Jest to krok naprzód, który przyniesie korzyści nie tylko dla rybaków, ale również dla społeczności lokalnych, a także przyczyni się do ochrony naszych mórz i oceanów.
Autor: Mariusz Dasiewicz
Powiązane wpisy
-
Abordaż na tankowcu „Bella 1” na Atlantyku
Na wodach północnego Atlantyku doszło do abordażu na tankowcu Bella 1 przeprowadzonego przez amerykańskie siły morskie. Operacja była kulminacją trwającego od kilkunastu dni pościgu za jednostką podejrzewaną o naruszanie reżimu sankcyjnego wobec handlu ropą.
W artykule
Co rzeczywiście widać na nagraniach
Z opublikowanych w sieci materiałów wideo wynika, że w trakcie operacji nad tankowcem operowały amerykańskie śmigłowce, a kontrolę nad jednostką przejął zespół abordażowy. W rejonie zdarzenia obecne były również okręty wojenne US Navy, co potwierdza zaplanowany charakter działań oraz ich pełne zabezpieczenie.
Z dostępnych materiałów wynika, że zastosowano procedurę dynamicznego wejścia na pokład, charakterystyczną dla operacji typu Maritime Interdiction Operations, traktowanych jako środek eskalacyjny ostatecznego szczebla.
Amerykańskie władze potwierdziły wejście na pokład statku. Dowództwo Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych w Europie poinformowało, że zajęcie tankowca M/V Bella 1 nastąpiło na północnym Atlantyku na podstawie sądowego nakazu, po wcześniejszym namierzeniu jednostki przez kuter US Coast Guard Munro. Operacja była prowadzona przez Straż Przybrzeżną USA przy współpracy innych komponentów amerykańskich sił zbrojnych.
Według komunikatów amerykańskich, abordaż przeprowadzono bez użycia siły, a załoga jednostki nie stawiała oporu.
Podstawa prawna działań USA
W przestrzeni medialnej, w tym wśród części ekspertów oraz oficerów Marynarki Wojennej, pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące podstawy prawnej amerykańskiej interwencji. Stany Zjednoczone nie są stroną Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), a wobec wenezuelskich węglowodanów nie obowiązują sankcje Rady Bezpieczeństwa ONZ, lecz wyłącznie sankcje jednostronne USA. W tym kontekście egzekwowanie ich na wodach międzynarodowych przy użyciu siły bywa oceniane jako działanie kontrowersyjne z punktu widzenia prawa międzynarodowego, co podnoszą niektórzy oficerowie i prawnicy morscy.
Doniesienia o obecności rosyjskich okrętów
W początkowych relacjach medialnych pojawiły się informacje sugerujące obecność rosyjskich okrętów wojennych w pobliżu tankowca, które miały zostać wysłane w celu jego eskortowania. Doniesienia te zostały jednak zdementowane przez przedstawicieli administracji USA, którzy w rozmowach z amerykańskimi mediami zaprzeczyli, jakoby rosyjskie jednostki dotarły w rejon operacji przed przejęciem tankowca przez stronę amerykańską.
Rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło natomiast, że statek znajdował się pod rosyjską banderą i przebywał na wodach międzynarodowych, wzywając państwa zachodnie do respektowania zasad wolności żeglugi.
Kolejne zatrzymania jednostek „floty cieni”
Zatrzymanie Bella 1 / Marinera nie było jedynym działaniem tego typu. Dowództwo Południowe Stanów Zjednoczonych poinformowało również o przejęciu bezpaństwowego tankowca Sophia, który operował na Morzu Karaibskim i był zaangażowany w nielegalny transport surowców. Jednostka została skierowana pod eskortą Straży Przybrzeżnej USA do portu w Stanach Zjednoczonych w celu dalszego postępowania.
Amerykańska administracja podkreśla, że blokada nielegalnego handlu sankcjonowaną ropą, w tym ropą wenezuelską, pozostaje w pełni egzekwowana niezależnie od regionu świata.
Pościg za tankowcem
Tankowiec Bella 1 znajdował się pod obserwacją amerykańskich służb już od około dwóch tygodni przed operacją na Atlantyku. 20 grudnia ubiegłego roku jednostka przebywała na Morzu Karaibskim i według dostępnych informacji zmierzała w kierunku Wenezueli bez ładunku. W tym czasie Straż Przybrzeżna USA podjęła próbę wejścia na pokład statku, dysponując nakazem jego przejęcia w związku z naruszeniem sankcji.
Załoga odmówiła jednak wpuszczenia funkcjonariuszy i kontynuowała żeglugę. 31 grudnia statek zmienił nazwę z Bella 1 na Marinera, gdzie został zarejestrowany jako jednostka pod rosyjską banderą, a na burcie namalowano flagę Federacji Rosyjskiej. Następnie tankowiec opuścił rejon Karaibów i skierował się na północny Atlantyk, próbując zerwać kontakt ze śledzącymi go jednostkami amerykańskimi.
Wcześniej jednostka pływała pod banderą Panamy i była w przestrzeni medialnej łączona z tzw. rosyjską „flotą cieni”, wykorzystywaną do omijania międzynarodowych sankcji wobec handlu surowcami energetycznymi.
