Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Zespoły okrętów wojennych US Navy w drodze do Zatoki Perskiej
W odpowiedzi na eskalację napięcia na Bliskim Wschodzie, wywołaną izraelskimi nalotami z 13 czerwca na cele w Iranie oraz irańskimi uderzeniami odwetowymi, US Navy rozpoczęła koncentrację sił morskich na obszarze odpowiedzialności Dowództwa Centralnego Stanów Zjednoczonych (USCENTCOM). Obecnie operują tam dwie lotniskowcowe grupy uderzeniowe.
W artykule
Pierwsza, zespół okrętów wojennych z USS Carl Vinson (CVN‑70) jako jednostką flagową, realizuje zadania operacyjne na wodach Morza Arabskiego. Druga grupa, z USS Nimitz (CVN‑68), przemieszcza się z zachodniej części Indo‑Pacyfiku przez Cieśninę Malakka w kierunku Zatoki Omańskiej i Perskiej.
Skład i siła rażenia zespołów okrętów wojennych US Navy w Zatoce Perskiej
Na wodach Morza Arabskiego obecnie operuje grupa uderzeniowa z lotniskowcem USS Carl Vinson (CVN 70) jako jednostką flagową. Na pokładzie okrętu zaokrętowanych jest ponad 60 maszyn, w tym myśliwce F/A‑18E/F Super Hornet, samoloty walki radioelektronicznej EA‑18G Growler, samoloty wczesnego ostrzegania E‑2D Advanced Hawkeye oraz śmigłowce pokładowe. Skrzydło powietrzne uzupełniają myśliwce F‑35C Lightning II.
Zespół osłony lotniskowca tworzą m.in. niszczyciele rakietowe typu Arleigh Burke, w tym USS Thomas Hudner (DDG 116) i USS The Sullivans (DDG 68), odpowiadające za obronę przeciwlotniczą, przeciwrakietową oraz zwalczanie okrętów podwodnych (ZOP). Jednostki te wyposażone są w system antyrakietowy Aegis oraz pociski manewrujące Tomahawk.
Druga grupa zadaniowa, w skład której wchodzi lotniskowiec USS Nimitz (CVN 68), znajduje się w trakcie przemieszczenia z Indo-Pacyfiku do rejonu operacyjnego Dowództwa Centralnego Stanów Zjednoczonych. Obecnie okręt przechodzi Cieśninę Malakka pod eskortą niszczycieli US Navy i przygotowuje się do włączenia w działania morskie na wodach Zatoki Perskiej.
Obie jednostki typu Nimitz, o napędzie jądrowym, mają 333 metry długości i wyporność sięgającą 97 000 ton. Na pokładach jednostek typu Nimitz przebywa łącznie około 5780 osób – w tym około 3300 marynarzy i 2480 personelu lotniczego. Grupy uderzeniowe mają zdolność do samodzielnego działania w pełnym spektrum operacji morskich – od projekcji siły, przez wsparcie działań sojuszniczych, po precyzyjne uderzenia w cele lądowe.
Cel i charakter obecności na wodach Zatoki Perskiej
Obecność dwóch amerykańskich grup lotniskowcowych w rejonie Zatoki Perskiej stanowi bezpośrednią odpowiedź na wzrost napięcia po nalotach przeprowadzonych 13 czerwca przez Siły Powietrzne Izraela na cele w Iranie oraz irańskich uderzeniach odwetowych. Eskalacja ta znacząco zwiększyła ryzyko destabilizacji sytuacji w regionie Bliskiego Wschodu.
Jak podkreśla Sekretarz Obrony Stanów Zjednoczonych Pete Hegseth, rozmieszczenie dodatkowych sił morskich nie ma charakteru ofensywnego. Celem operacji jest wzmocnienie potencjału obronnego oraz zapewnienie ochrony dla sił amerykańskich i sojuszniczych rozlokowanych na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie obecność grup uderzeniowych stanowi wyraźny sygnał odstraszający wobec prób dalszej eskalacji konfliktu.
Pozycja zespołów lotniskowcowych na dzień 19 czerwca
Równolegle trwa przemieszczenie zespołu zadaniowego z USS Nimitz (CVN 68), który po zakończeniu wcześniejszego cyklu operacyjnego na wodach zachodniej części Indo-Pacyfiku kieruje się w stronę obszaru odpowiedzialności (USCENTCOM). 19 czerwca okręt przechodził przez Cieśninę Malakka, a jego dotarcie na wody Zatoki Omańskiej przewidywane jest na koniec tego miesiąca.
Dodatkowo, w kierunku wschodniej części Morza Śródziemnego przemieszcza się również najnowszy amerykański lotniskowiec USS Gerald R. Ford (CVN 78). Oficjalnie zgrupowanie operacyjne lotniskowca przypisane zostało obszarowi działania Dowództwa Europejskiego (USEUCOM), jednak jego obecność zapewnia dodatkową elastyczność operacyjną dla dowództw regionalnych i może posłużyć jako potencjalne wzmocnienie w przypadku pogorszenia się sytuacji bezpieczeństwa w rejonie Bliskiego Wschodu.
Znaczenie operacyjno-strategiczne rozmieszczenia lotniskowców
Zgrupowanie trzech lotniskowców w zasięgu teatru działań USCENTCOM, nawet jeśli tymczasowe, sygnalizuje przesunięcie priorytetów operacyjnych Stanów Zjednoczonych w kierunku Bliskiego Wschodu. Takie rozmieszczenie wymaga nie tylko skoordynowanego zarządzania logistyką i rotacjami, ale może też wpływać na dostępność sił morskich w innych rejonach, m.in. w Indo-Pacyfiku. Równocześnie umożliwia realizację strategii elastycznego odstraszania – poprzez obecność w punktach zapalnych, bez konieczności formalnej eskalacji. Szczególne znaczenie ma tu kontrola nad szlakami komunikacyjnymi łączącymi Zatokę Perską z Morzem Arabskim i Morzem Śródziemnym, gdzie jakiekolwiek zakłócenia mogą odbić się globalnie na bezpieczeństwie energetycznym i handlowym.
Autor: Mariusz Dasiewicz
Powiązane wpisy
Bezpieczny Bałtyk. Marynarka Wojenna z nowymi kompetencjami na morzu
Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziś, w piątek 9 stycznia, tzw. ustawę o bezpiecznym Bałtyku. Nowe przepisy znacząco porządkują zasady użycia sił morskich oraz rozszerzają katalog uprawnień Marynarki Wojennej na Bałtyku i poza polskimi wodami terytorialnymi.
W artykule
Nowe ramy działania Marynarki Wojennej na morzu dzięki ustawie
Podpisana ustawa formalnie nosi nazwę ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa na polskich obszarach morskich oraz zapewnienia bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. W praktyce dokument reguluje sposób reagowania wojska, Straży Granicznej oraz Policji w środowisku morskim i powietrznym.
Kluczowy nacisk położono na zadania związane z monitorowaniem sytuacji na Bałtyku oraz ochroną infrastruktury krytycznej, obejmującej między innymi instalacje energetyczne i obiekty o znaczeniu strategicznym dla państwa.
Ochrona infrastruktury i użycie uzbrojenia
Ustawa wprowadza jednoznaczne zapisy umożliwiające użycie uzbrojenia przez jednostki Marynarki Wojennej oraz lotnictwo wojskowe w sytuacjach związanych z obroną infrastruktury krytycznej, samoobroną oraz ochroną innych wojskowych statków powietrznych i okrętów, a także jednostek Straży Granicznej i Policji.
W sytuacjach nagłych decyzja o otwarciu ognia może zostać podjęta przez dowódcę okrętu lub statku powietrznego po uzyskaniu zgody Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to ma skrócić czas reakcji w warunkach dynamicznie rozwijającego się zagrożenia.
Marynarka Wojenna poza wodami terytorialnymi
Istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Obok dotychczasowych zadań, takich jak udział w misjach pokojowych czy wsparcie sojuszników, pojawiła się możliwość prowadzenia działań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.
W praktyce oznacza to, że okręty Marynarki Wojennej mogą realizować zadania monitorowania bezpieczeństwa także na wodach międzynarodowych Bałtyku, bez konieczności każdorazowego uruchamiania długotrwałej procedury decyzyjnej.
Decyzja MON bez udziału prezydenta
Jednym z kluczowych rozwiązań wprowadzonych ustawą jest możliwość kierowania okrętów Marynarki Wojennej na wody międzynarodowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, bez angażowania głowy państwa. Do tej pory podobne działania wymagały postanowienia prezydenta, co w praktyce wydłużało proces decyzyjny i utrudniało szybkie reagowanie na zagrożenia na morzu, które dziś mają charakter nagły, trudny do jednoznacznej identyfikacji i wymagają natychmiastowej odpowiedzi.
Podczas prac parlamentarnych zapis ten był krytykowany przez część opozycji oraz przedstawicieli Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Argumenty te miały jednak charakter przede wszystkim ustrojowy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa morskiego decydujące znaczenie ma czas reakcji. Bałtyk jest akwenem niewielkim, silnie nasyconym infrastrukturą krytyczną i intensywnym ruchem jednostek cywilnych oraz wojskowych. W takich warunkach zdolność do natychmiastowego podjęcia decyzji o wyjściu okrętu w morze stanowi nie przywilej, lecz warunek skutecznego działania.
Nowe kompetencje Marynarki Wojennej i Straży Granicznej
Ustawa przyznaje jednostkom Marynarki Wojennej uprawnienia zbliżone do tych, którymi dysponuje obecnie Straż Graniczna. Dotyczy to między innymi możliwości kontrolowania obcych statków w sytuacjach uzasadnionych względami obronności lub bezpieczeństwa państwa, w tym podczas przepływu obcych jednostek przez polskie obszary morskie.
Jednocześnie kompetencje Straży Granicznej, takie jak zatrzymywanie statków czy kierowanie ich do wskazanego portu, zostały wyraźnie powiązane z zadaniami ochrony infrastruktury krytycznej na morzu.
Wejście w życie przepisów
Zgodnie z zapisami ustawy nowe regulacje wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to szybkie rozpoczęcie obowiązywania nowych zasad działania Marynarki Wojennej w jednym z najbardziej wrażliwych obszarów bezpieczeństwa państwa, jakim pozostaje Morze Bałtyckie.
