Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Lotniskowiec USS Truman przejdzie pod komendę NATO na Morzu Śródziemnym
Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg oświadczył w piątek na Twitterze, że grupa uderzeniowa lotniskowca USS Harry S. Truman przejdzie pod komendę NATO w ramach ćwiczeń Neptune Strike na Morzu Śródziemnym.
„To silny sygnał o transatlantyckiej jedności. NATO zawsze robić będzie to co konieczne, by ochraniać i bronić sojuszników” – napisał Stoltenberg.
13 stycznia norweski portal The Barents Observer podał, że dwie grupy uderzeniowe lotniskowców HMS Prince of Wales i USS Harry S. Trumandołączą do manewrów Cold Response prowadzonych pod egidą Norwegii, co jest odpowiedzią na rozlokowanie przez Rosję na Morzu Barentsa antyokrętowego pocisku hipersonicznego Zircon 3M22.
Ćwiczenia Cold Response, które rozpoczną się w marcu, będą największymi manewrami NATO za kołem podbiegunowym od lat 80. Będzie w nich uczestniczyć około 35 tys., żołnierzy z 29 krajów.
Jak wyjaśnia The Barents Observer, ćwiczenia te planowane są od dawna i nie są bezpośrednio związane z eskalacją napięć wywołaną groźbą rosyjskiej inwazji na Ukrainę, ale „konflikt we Wschodniej Europie może wylać się ku Arktyce, ponieważ na Półwyspie Kolskim rozlokowane są jedne z najpotężniejszych systemów obronnych Rosji, włącznie z hiepersonicznymi pociskami rakietowymi”.
Podczas spotkania szefów dyplomacji państw Sojuszu 7 stycznia Stoltenberg oświadczył, że Rosja umacnia swe pozycje militarne wokół Ukrainy, a ryzyko nowego konfliktu jest realne.
W grudniu MSZ Rosji opublikowało propozycje, dotyczące tzw. gwarancji bezpieczeństwa, których Moskwa domaga się od Zachodu. Jest to projekt „traktatu pomiędzy Federacją Rosyjską i Stanami Zjednoczonymi o gwarancjach bezpieczeństwa” oraz projekt umowy Rosja-NATO.
Projekt traktatu z USA zawiera 8 punktów. Artykuł 4., jak się ocenia – kluczowy dla Moskwy – głosi: „Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się do wykluczenia dalszego rozszerzania Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na kierunku wschodnim i do odmowy przyjęcia do Sojuszu państw należących wcześniej do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich”.
W piątek w Genewie sekretarz stanu USA Antony Blinken i rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow rozmawiali na temat ryzyka rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz propozycji Kremla dotyczących NATO.
Departamentu Stanu USA ogłosił już wcześniej, a w piątek Blinken powtórzył, że te propozycje Rosji są nie do przyjęcia.
Zgoda na ograniczenie przyjmowania nowych członków Sojuszu stałaby w sprzeczności z Art.10 traktatu założycielskiego NATO. Stanowi on, że Organizacja może przyjąć do swego grona każde państwo europejskie, które się o to ubiega i może przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa regionu północnoatlantyckiego oraz jest w stanie spełnić warunki stawiane krajom członkowskim – wyjaśnia AP.
Źródło: PAP
Powiązane wpisy
Grenlandia, USA i Trump. Davos i polityka faktów
Co właściwie miał na myśli Donald Trump, gdy podczas Światowe Forum Ekonomiczne w Davos stwierdził, że Stany Zjednoczone „oddały Grenlandię Danii”? I dlaczego ta teza brzmi efektownie, ale nie wytrzymuje konfrontacji z faktami?
W artykule
Wystąpienie Trumpa podczas Światowego Forum Ekonomicznego znów pokazało, jak swobodnie prezydent USA podchodzi do historii – zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzi Arktyka. Po II wojnie światowej USA miały rzekomo „oddać Grenlandię” i – jak ocenił Trump – był to ruch „głupi”.
Tyle, że jest jeden zasadniczy problem: Grenlandia nigdy nie należała do Stanów Zjednoczonych.
II wojna światowa i Grenlandia: obecność USA bez prawa własności
Czy amerykańskie wojska były na Grenlandii? Tak.
Czy oznacza to, że wyspa była amerykańska? Nie.Podczas II wojny światowej Grenlandia znalazła się pod tymczasową okupacją wojskową USA, za cichym przyzwoleniem Danii. Cel był prosty i czysto wojskowy: uniemożliwić Niemcom przejęcie kontroli nad wyspą. Gdy wojna się skończyła, Amerykanie zakończyli obecność. Niczego nie „oddawali”, bo nie mieli czego oddawać.
W Davos Trump kilkukrotnie mylił Grenlandię z Islandią, sugerując nawet, że sprawa „Islandii” miała wpływ na wahania amerykańskiej giełdy. Retorycznie to zabieg dobrze znany: uproszczenie i emocjonalny skrót zamiast precyzji. Politycznie jednak padły słowa znacznie poważniejsze – ponowione zostały żądania przejęcia wyspy, uzasadniane „potrzebami bezpieczeństwa”.
Grenlandia pod zwierzchnictwem Danii. Fakty, które zamykają spór
Jak wygląda to naprawdę z punktu widzenia historii i prawa?
Grenlandia pozostaje pod zwierzchnictwem Danii od XVIII wieku. Jej status ewoluował: od kolonii, przez stopniowe włączanie do struktur państwa, aż po szeroką autonomię w ramach Królestwa Danii. Kluczowe były lata 1979 i 2009, gdy rozszerzono zakres samorządności wyspy. Sprawy polityki zagranicznej i obronnej pozostały jednak w gestii Kopenhagi.
I tu pojawia się wątek, o którym mówi się rzadziej.
Nie chodzi już wyłącznie o Grenlandię jako terytorium. Chodzi o język, jakim Trump opisuje Arktykę.W tej narracji Arktyka przestaje być przestrzenią umów i partnerstwa. Zaczyna być postrzegana jako zasób strategiczny. Historia, traktaty i status prawny schodzą na dalszy plan. Liczy się położenie, infrastruktura i potencjał wojskowy. To nie zapowiedź realnej aneksji, lecz sygnał, jak Waszyngton – przynajmniej w trumpowskiej wersji – widzi dziś północ: jako strefę rywalizacji, nie współzarządzania.
W tym sensie Grenlandia staje się nie podmiotem prawa międzynarodowego, lecz elementem strategicznej mapy.
USA już są na Grenlandii. Reszta to opowieść
Czy to znaczy, że Stany Zjednoczone nie mają tam żadnej pozycji? Wręcz przeciwnie.
USA są na Grenlandii obecne do dziś. Umowa obronna z 1951 roku, nadal obowiązująca, sankcjonuje amerykańskie bazy, systemy radarowe i obecność wojskową. Jest ona znacznie mniejsza niż w czasie zimnej wojny, ale wciąż realna. W 1946 roku Waszyngton próbował nawet kupić Grenlandię za 100 mln dolarów. Dania ofertę odrzuciła.
Dlatego mówiąc o „oddaniu Grenlandii”, Trump nie opisuje faktów. Buduje polityczną opowieść o utraconej kontroli. Atrakcyjną medialnie, lecz sprzeczną zarówno z historią, jak i z prawem międzynarodowym.
Przez dziesięciolecia Stany Zjednoczone budowały swój wizerunek jako strażnik pokoju na świcie. W tym kontekście pytanie o Grenlandię brzmi inaczej: czy mamy do czynienia jedynie z retoryką, czy z pierwszą sugestią odebrania terytorium jednemu z sojuszników?
