Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
Partnerzy portalu
Partnerzy portalu
Rosyth Dockyard – okiem Portalu Stoczniowego 
Redakcja Portalu Stoczniowego była wśród nielicznej delegacji polskich mediów branżowych mających okazję wizytować szkocką stocznię koncernu Babcock International usytuowaną w Rosyth. Poniższy tekst jest „owocem” tej wizyty i próbą przybliżenia kilku nowych faktów związanych z tą stocznią i jej właścicielem.
Babcock International jest przedsiębiorstwem posiadającym szeroko zdywersyfikowaną działalność przemysłową zarówno pod względem terytorialnym, jak i dziedzin, w których operuje. Firma jest obecna w sektorze stoczniowym (zarówno cywilnym, jak i wojskowym), sektorze technologii jądrowych (cywilnych i wojskowych), przemyśle zbrojeniowym, przemyśle ciężkim, energetyce, w sektorze kolejowym, lotniczym, usług, edukacji, mediach, konstrukcji stalowych, produkcji maszyn przemysłowych i rolniczych, eksploatacji portów morskich i lotniczych i wielu, wielu innych. Swą działalność Babcock prowadzi w Wielkiej Brytanii, Francji, Skandynawii, Włoszech, Portugalii, Hiszpanii, RPA, Omanie, Kanadzie, wielu krajach azjatyckich i w Australii. Wraz z rozwojem programu Miecznik firma zwiększy również swoja zaangażowanie przemysłowe w Polsce, w szczególności w stoczniach trójmiejskich.
W macierzystej Wielkiej Brytanii Babcock jest kluczowym dostawcą usług dla sił zbrojnych, najważniejszym podmiotem realizującym m.in.: wsparcie technicznej eksploatacji okrętów, wsparcie eksploatacyjne i utylizację napędów jądrowych okrętów podwodnych, budowę nowych okrętów priorytetowych klas i szkolenie personelu. W swej działalności światowej Babcock uzyskał silne pozycje w wielu niszowych dziedzinach, często będąc dostawcą usług nieoczywistych dla takiej firmy, jak np. skandynawskie lotnicze medyczne pogotowie ratunkowe. We wszystkich wymienionych dziedzinach i lokacjach firma zatrudnia ponad 30 000 osób, pracujących nad utrwalaniem długoterminowych relacji z klientami.
W dziedzinie morskiego przemysłu zbrojeniowego Babcock jest obecnie dostawcą nie tylko systemów okrętowych, ale i kompletnych okrętów. Tę kompletność firma rozumie jako tworzenie całościowego systemu usług i dostaw pozwalających nabywcy na wieloletnią współpracę w wykorzystywaniu systemu, jakim jest obecnie nowoczesna jednostka marynarki wojennej. To właśnie w tych relacjach Babcock widzi szanse na długofalową współpracę z państwami i flotami w wielu rejonach świata.
Kluczowym elementem potencjału przemysłowego Babcock International jest dawna stocznia marynarki w Rosyth, nabyta przez firmę w 1997 r. Jej prywatyzacja była jednym z elementów brytyjskiego planu rewitalizacji szkockiego przemysłu stoczniowego oraz stworzenia konkurencji dla BAE Systems największego rywala na brytyjskim rynku zbrojeń morskich. Stocznia ta zatrudnia obecnie 1750 osób i dysponuje największym w Europie Zachodniej suchym dokiem. Jest też ona, dzięki ponad 100-letniej tradycji współpracy z brytyjską Royal Navy, lokalnym liderem przemysłowym oraz dzięki nowoczesnemu podejściu do współpracy ze środowiskami naukowymi, jednym z liderów innowacyjności w regionie.
Obecnie stocznia Rosyth realizuje naprawy i modernizacje jednostek marynarki wojennej, budowę pięciu fregat Type 31, wycofywanie z eksploatacji okrętów podwodnych o napędzie jądrowym, projektowanie instalacji przetwórstwa gazu. W rozwój stoczni w ostatniej dekadzie zainwestowano ponad 100 mln GBP, a szczególny nacisk w procesie jej modernizacji położona na ucyfrowienie procesu produkcji i zarządzania nią. Kolejne inwestycje o wartości 60 mln GBP pozwoliły stoczni na dalsze usprawnienie procesu produkcji. Automatyczna, zrobotyzowana spawalnicza linia produkcyjna została ostatnio wykorzystana w czasie historycznego dla firmy i stoczni „cięcia blach” dla pierwszej z fregat T31, przyszłego HMS Venturer. Linia produkcyjna jest zainstalowana w budynku, który przeszedł znaczną modernizację i obsługuje nowy obiekt, z którym będzie integrowany okręt. Obiekt ma 147 m długości, 62 m szerokości i 42 m wysokości i został wybudowany w 2021 roku. Hala ta może pomieścić dwie fregaty T31, budowane na równoległych stanowiskach konstrukcyjnych. Posiadanie takiego obiektu pozwala na planowe wykonywanie prac i uniezależnienie ich postępu od warunków atmosferycznych. Co warto podkreślić, konstrukcja ta jest w 99% wykonana z materiałów pochodzących z recyklingu. Stabilna i przewidywalna wydajność nowej stoczni pozwala Babcock na terminowe realizowanie zamówień oraz systematyczne zwiększanie zatrudnienia w regionie. Obecnie wynosi ono 2000 osób (w tym 1750 w Rosyth), a wkrótce ma wzrosnąć do 2500 osób zatrudnionych bezpośrednio w przemyśle stoczniowym.
Nowoczesna stocznia buduje nowoczesne okręty w nowoczesny sposób. Fregaty T31 są zaprojektowane do budowy w sposób modułowy, tzn. będą scalane z paneli, modułów i bloków i po tym wyposażane. Ocenia się, że 80 proc. prac wyposażeniowych zostanie wykonanych na etapie konstruowania bloków montażowych. Ten sposób pozwoli na wykorzystanie podwykonawców oraz maksymalizację wykorzystania hali konstrukcyjnej. Pozwoli on również na zorganizowanie produkcji polskich Mieczników tą samą drogą. Linia produkcyjna paneli blach dla typu T31 będzie wytwarzać w sumie około 566 płaskich paneli. Będzie ona wykorzystywała 62 proc. swojej potencjalnej zdolności produkcyjnej od poniedziałku do piątku, z możliwością wykorzystania weekendów w celu dalszego zwiększenia zdolności produkcyjnej. Nowoczesne urządzenie do prefabrykacji rurociągów pozwoli na 80-90 proc. zwiększenie wydajności w porównaniu do tradycyjnych, ręcznych metod ich wytwarzania. Samo umieszczenie produkcji w hali konstrukcyjnej pozwoli na uniknięcie zanieczyszczeń związanych z opadami i wiatrem. A cyfrowe wpięcie urządzeń produkcyjnych pozwoli na zdalne nadzorowanie ich pracy i rozwiązywanie występujących problemów. Przeniesienie większości dokumentacji technicznej i produkcyjnej do cyfrowych bibliotek pozwoli na skrócenie czasu dostępu do informacji, ograniczenie zużycia papieru, łatwe zarządzanie procesem dostaw komponentów i kontrolą zaawansowania prac w czasie rzeczywistym.
Według deklaracji Babcock’a budowa Mieczników w Polsce zorganizowana na wzór brytyjski zapewni:
- tworzenie trwałych korzyści dla społeczeństwa poprzez pobudzenie rozwoju gospodarczego i naukowego i wzrost zatrudnienia;
- dostarczenie nowoczesnych rozwiązań militarnych dla Marynarki Wojennej RP;
- unikalne korzyści pracownikom sektora stoczniowego takie jak bezpieczeństwo i higiena pracy, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, zachowanie umiejętności, nowe możliwości zatrudnienia, atrakcyjne wynagrodzenia, kształcenie i rozwój, zaangażowanie związków zawodowych, szkolnictwo zawodowe;
- inwestycje wewnętrzne, większą wydajność, redukcję kosztów produkcji w polskim sektorze stoczniowym i przemysłowym;
- wspieranie potrzeb społeczności lokalnej, wzrost zatrudnienia, edukację, aktywację wolontariatów, poprawę ochrony środowiska, uczestnictwo obywatelskie i wzmocnienie lokalnej wspólnoty.
W opinii Portalu Stoczniowego przedstawiona podczas wizyty wizja współpracy przemysłów brytyjskiego i polskiego pozwala na optymizm w zakresie realizacji budowy nowych polskich fregat. O ile oczywiście zdołamy wdrożyć nowoczesne brytyjskie metody produkcji w polskim przemyśle stoczniowym.
Autor: Mariusz Dasiewicz
Powiązane wpisy
Statek z ładunkiem węgla zatrzymany przez aktywistów u wybrzeży Australii
30 listopada grupa aktywistów Greenpeace Australia Pacific przeprowadziła spektakularną akcję na podejściu do portu w Newcastle, gdzie wspięli się na masowiec BONNY ISLAND, na którego pokładzie znajdował się węgiel.
W artykule
Do incydentu doszło w rejonie wejścia do portu Newcastle, jednego z głównych punktów eksportowych australijskiego węgla. Trzech aktywistów Greenpeace przedostało się na pokład masowca, wykorzystując dostęp do łańcucha kotwicznego oraz konstrukcji burtowych. Obecność osób postronnych na części dziobowej jednostki uniemożliwiła jej normalne manewrowanie, natomiast równoległa blokada kajakami na torze podejściowym dodatkowo ograniczyła przestrzeń manewrową statku, co w praktyce całkowicie wstrzymało jego ruch.
Protest był częścią szerszej inicjatywy Rising Tide People’s Blockade, której uczestnicy domagają się wyznaczenia daty wygaszania eksportu paliw kopalnych oraz wstrzymania nowych projektów związanych z węglem i gazem.
Transparenty, farba i polityczny kontekst protestu
Aktywiści rozwiesili na burcie masowca duży transparent z przesłaniem skierowanym do władz Australii: „Wycofywać węgiel i gaz”. Był to element blokady Rising Tide People’s Blockade, której uczestnicy domagają się wyznaczenia terminu odejścia od paliw kopalnych oraz wstrzymania zgód na nowe projekty związane z węglem i gazem.
Akcja zbiegła się w czasie z podpisaniem przez Australię Deklaracji z Belém podczas COP30 w Brazylii. Greenpeace podkreśla, że zobowiązania złożone na forum międzynarodowym pozostają w sprzeczności z utrzymywaniem wysokiego poziomu eksportu surowców energetycznych.
Udział artystów i wsparcie społeczne
W proteście uczestniczyli także australijscy muzycy Oli i Louis Leimbach z zespołu Lime Cordiale. Według Oli’ego obecność artystów miała podkreślić, że ruch klimatyczny obejmuje różne środowiska społeczne. Zwrócił uwagę, że akcja Greenpeace stała się naturalnym przedłużeniem koncertu zorganizowanego w ramach Rising Tide, który zgromadził wielu zwolenników działań na rzecz ochrony klimatu.
Wśród osób, które wspięły się na pokład masowca, znalazła się również lekarka i aktywistka Greenpeace dr Elen O’Donnell. W swoim oświadczeniu wskazała na skutki katastrof klimatycznych obserwowane w pracy zawodowej oraz podkreśliła, że Australia jako trzeci największy eksporter paliw kopalnych na świecie ponosi szczególną odpowiedzialność za ich konsekwencje.
Skala protestu była na tyle duża, że lokalna policja zatrzymała ponad 140 osób płynących na kajakach i pontonach, które brały udział w blokadzie podejścia do portu, wśród nich również nieletnich. Organizatorzy określili działania jako „konieczne i pokojowe”, natomiast krytycy podkreślali rosnące ryzyko eskalacji oraz zakłócenia pracy największego portu węglowego świata.
Szerszy kontekst: napięcie między polityką energetyczną a oczekiwaniami społecznymi
Incydent w Newcastle wpisuje się w rosnącą liczbę protestów wymierzonych w infrastrukturę powiązaną z paliwami kopalnymi. Australia, mimo deklaracji składanych na arenie międzynarodowej, pozostaje jednym z głównych eksporterów węgla na rynki azjatyckie. Działania aktywistów pokazują, że presja społeczna na przyspieszenie transformacji energetycznej staje się coraz bardziej zauważalna.
Podobne napięcia pojawiają się także w innych regionach świata, gdzie troska o środowisko zderza się z realiami gospodarki oraz sytuacją na rynku pracy. Europejskie doświadczenia potwierdzają, jak trudne bywa pogodzenie ambitnych celów klimatycznych z rosnącymi kosztami życia. W Australii sytuacja pozostaje szczególnie złożona, ponieważ przemysł wydobywczy jest jednym z fundamentów lokalnych gospodarek.
Wypowiedź Billa Gatesa i globalna dyskusja o transformacji
„Chociaż zmiana klimatu dotknie najuboższych najmocniej, dla wielu z nich nie będzie jedynym ani największym zagrożeniem” – przypomniał niedawno Bill Gates, komentując tempo światowej transformacji energetycznej. Wskazał, że debata zbyt często koncentruje się wyłącznie na emisjach, pomijając kwestie społeczne takie jak dostęp do energii, ubóstwo czy brak możliwości rozwoju.
Jego zdaniem skuteczna polityka klimatyczna wymaga nie tylko redukcji emisji, lecz także inwestycji w rozwiązania poprawiające jakość życia. Zwrócił uwagę, że postęp technologiczny sprawił, iż globalne prognozy emisji są dziś mniej pesymistyczne niż dekadę temu.
Protest Rising Tide, który dzieli opinię publiczną
Choć dla uczestników Rising Tide była to forma obywatelskiego sprzeciwu, wielu mieszkańców regionu oceniło akcję jako przykład radykalizmu uderzającego w lokalną gospodarkę i miejsca pracy. W debacie publicznej pojawiły się głosy, że blokowanie statków nie rozwiązuje żadnego z realnych problemów klimatycznych, natomiast wzmacnia napięcia społeczne.
Wydarzenia w Newcastle pokazały, że spór między aktywizmem klimatycznym a ekonomicznym fundamentem tego kraju pozostaje nierozstrzygnięty i z zapewne jeszcze będzie powracał w w takiej lub podobnej formie.
